نوشته شده توسط : پویا عماد
 عده‌ای‌ آغاز چاپ‌ در ایران‌ را عصر ایلخانیان‌ می‌دانند؛ برخی‌ احتمال‌ داده‌اند که‌ یهودیان‌ فارسی‌‌زبان‌ پیش‌ از سایر گروه‌های‌ فارسی‌زبان‌ به‌ اهمیت‌ چاپ‌ کتاب‌ پی‌برده‌‌اند.
در سال 1639سه‌ کتاب‌ به‌ زبان‌ و خط‌ فارسی‌ از سوی‌ هیئت‌های‌ تبلیغی‌ مسیحی‌ و در باب‌ تبلیغ‌ مسیحیت‌ در لیدن‌ هلند به‌ چاپ‌ رسیده‌ و چاپخانه‌ای‌ که‌ این‌ کتاب‌ها در آن‌ چاپ‌ شده‌، ظاهراً نخستین‌ چاپخانه فارسی‌ در جهان‌ است.
 
بر اساس‌ مدارک‌ موجود، نخستین‌ کتابی‌ که‌ در خود ایران‌ چاپ‌ شده‌، زبور داوود یا ساغموس‌ است‌ که‌ در 1638 به‌ زبان‌ و خط‌ ارمنی‌ در 572 صفحه‌ در جلفای‌ اصفهان‌ و به‌ دست‌ کشیشان‌ ارمنی‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است.
 
اینکه‌ ارمنیان‌، پیش‌ از دیگر گروه‌های‌ قومی‌ ـ زبانی‌ ساکن‌ ایران‌ توانسته‌اند در ایران‌ چاپخانه‌ای‌ از آن‌ خود تأسیس‌ کنند و آزادانه‌ به‌ چاپ‌ و نشر منابع‌ مسیحی‌ بپردازند و در میان‌ اقوام‌ جهان‌ مقام‌ پانزدهم‌ را از حیث‌ قدمت‌ چاپ‌ احراز کنند، دلایل‌ بسیاری‌ دارد که‌ مهم‌ترین‌ آن‌، محیط‌ آزاد و تشویق‌آمیزی‌ بود که‌ به‌ویژه‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ صفوی‌ و فرمانروایان‌ دیگر این‌ سلسله‌ برای‌ آنها ایجاد کرده‌ بودند.
 
ارمنیان‌ حدود 30 سال‌ پس‌ از کوچ‌ به‌ جلفای‌ اصفهان‌، بصمه‌خانه‌ای‌ در این‌ شهر دایر و چاپ‌ کتاب‌ را آغاز کردند. براساس‌ اشاره‌های‌ سیاحان‌ خارجی‌، به‌ویژه‌ شاردن‌، شماری‌ از ایرانیان‌ در عصر صفویه‌ از کار چاپ‌ و چاپخانه‌ آگاهی‌ داشته‌ و به‌ ورود آن‌ به‌ ایران‌ شایق‌ بوده‌اند.
 
جان‌ پینکرتون‌ و جونس‌ هنوی‌، که‌ در عصر نادرشاه‌ افشار به‌ ایران‌ سفر کرده‌اند، از جزوه‌هایی‌ صحبت‌ به‌ میان‌ آورده‌اند که‌ به‌ زبان‌ لاتینی‌ و عربی‌ چاپ‌ و منتشر می‌شده‌ است.‌
تحول‌ عمده‌ در فن‌ چاپ‌ و انتشار مواد چاپی‌، اعم‌ از کتاب‌، روزنامه‌ و مواد دیگر، از دوره ولایتعهدی‌ عباس‌ میرزا قاجار  آغاز شد که‌ مصادف‌ است‌ با پیامدهای‌ جنگ‌های‌ ایران‌ و روس.
 
چاپخانه‌ای‌ که‌ بنا بر مدارک‌ فعلی‌، وجود آن‌ محرز است‌، در سال 1233 به‌ دست‌ آقا زین‌العابدین‌ تبریزی‌ و با حمایت‌ عباس‌ میرزا در تبریز تأسیس‌ شده‌ است.
 
فتح‌نامه، اثر میرزا ابوالقاسم‌ قائم‌ مقامِ فراهانی‌، تفصیلی‌ از جنگ‌های‌ ایران‌ و روس‌، ظاهراً نخستین‌ کتاب‌ فارسی‌ است‌ که‌ در ذیحجه 1234 در ایران‌ چاپ‌ و منتشر شده‌ است.
 
بررسی‌ نخستین‌ کتاب‌های‌ چاپی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ دولت‌ وقت‌ از فنّاوری‌ چاپ‌ در جهت‌ مقاصد خود استفاده‌ می‌کرده‌ است‌. کتاب‌ها عمدتاً تاریخی‌، دینی‌، ادبی‌، یا در جهت‌ ترویج‌ اصول‌ بهداشتی‌، ترویج‌ جنبه‌هایی‌ از حیات‌ مدنی‌ و فرهنگ‌ زندگی‌ اجتماعی‌ جدید بوده‌ است.
 
 
 
‌در سال 1240، حدوداً 7 سال‌ پس‌ از تأسیس‌ چاپخانه‌ در تبریز، میرزا زین‌العابدین‌ به‌ امر فتحعلی‌شاه‌ به‌ تهران‌ احضار و به‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ و چاپ‌ کتاب‌ مأمور شد.
 
چاپ‌ سنگی‌ در ایران‌ بنابه‌ عللی‌ پس‌ از چاپ‌ سربی‌ رواج‌ یافت‌. جعفرخان‌ تبریزی‌ برای‌ تعلیم‌ دیدن‌ چاپ‌‌سنگی‌ به‌ مسکو فرستاده‌ شد و او در بازگشت‌، یک‌ دستگاه‌ چاپ‌ سنگی‌ را در 1239ـ1240، چند سالی‌ پس‌ از ورود چاپ‌‌سربی‌، با خود به‌ تبریز آورد.
 
نخستین‌ کتاب‌ چاپ‌ سنگی‌ ظاهراً قرآنی‌ بود که‌ در 1248 به‌ همت‌ میرزا اسداللّه‌ در تبریز چاپ‌ شد و 3سال‌ بعد، باز به‌ همت‌ او و در تبریز، زادالمعاد انتشار یافت‌.
 
چاپ‌ سنگی‌ جز در تبریز و تهران‌ در بسیاری‌ از شهرهای‌ دیگر ایران‌ رواج‌ یافت‌، تا آنکه‌ در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ قاجار چاپ‌ سربی‌ پس‌ از مدتی‌ بیش‌ از نیم‌ قرن‌ بار دیگر رایج‌ شد. چاپ‌ سنگی‌ حتی‌ بنا به‌ ضرورت‌ فنی‌ بر خط‌ فارسی‌ تأثیر گذاشت‌ و در شیوه تحریری‌ آن‌ تغییری‌ ایجاد کرد.
 
تأسیس‌ مدرسه دارالفنون‌ بر وضع‌ و سیر چاپ‌ در ایران‌ تأثیر گذار. نیاز به‌ انتشار کتاب‌های‌ درسی‌، سبب‌ شد که‌ در این‌ مدرسه‌ کارگاهی‌ مختص‌ چاپ‌ آثار استادان‌ دارالفنون‌، منابع‌ درسی‌ محصلان‌ و نیز پاره‌ای‌ کتاب‌های‌ دیگر تأسیس‌ شود. چاپخانه کوچک‌ دارالفنون‌ ظاهراً در 1268 و با نام‌ دارالطباعه خاصه علمیه مبارکه دارالفنون‌ تهران‌ و زیرنظر علیقلی‌ میرزا اعتضادالسلطنه‌ تشکیل‌ شد و تا 1300 دایر بود و شاید حدود 40 عنوان‌ کتاب‌ درسی‌ در آن‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ باشد.
 
 چاپخانه‌ای دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ تأسیس‌ شد.
 
نهضت‌ مشروطه‌  در ایران‌ عامل‌ افزایش‌ تعداد عناوین‌ و شمارگان‌ روزنامه‌ها، گرایش‌ بیشتر مردم‌ به‌ خواندن‌ مطالب‌ سیاسی‌ و اجتماعی و نیز تقویت‌ و گسترش‌ چاپ‌ در ایران‌ بود. چاپ‌ ژلاتینی‌، که‌ بعداً جای‌ خود را به‌ روش‌ چاپ‌ استنسیلی‌ داد، احتمالاً از اواخر عصر ناصری‌، و همز‌مان‌ با آغاز تحرکات‌ سیاسی‌ تازه‌، برای‌ تکثیر اعلامیه‌های‌ پنهانی‌، نامه‌های‌ سرگشاده‌ و شب‌نامه‌های‌ سیاسی‌ مورد استفاده‌ قرار گرفت‌ و ظاهراً چاپخانه‌های‌ مخفی‌ کوچکی‌ برای‌ چاپ‌ ژلاتینی‌ تشکیل‌ شده‌ بود.
 
چاپخانه مجلس‌ شورای‌ ملی‌، مدت‌ کوتاهی‌ پس‌ از تشکیل‌ مجلس‌ اول‌، به‌ منظور چاپ‌ و نشر روزنامه‌ و نیز مطالب‌ اختصاصی‌ خودِ مجلس‌، به‌ سرعت‌ تأسیس‌ شد و در مدت‌ کوتاهی‌ به‌ بزرگ‌ترین‌ چاپخانه کشور تبدیل‌ گردید.
 
 
 
چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، پس‌ از استقرار مشروطیت‌ تأسیس‌ شد و تا 1328 فعال‌ بود.
 
در دوره محمدعلی‌ میرزا، استفاده‌ از چاپخانه‌های‌ سربی‌ اختصاصی‌ و غیردولتی‌ به‌ جای‌ چاپخانه‌های‌ سنگی‌ دولتی‌ معمول‌ شد، به‌ طوری‌ که‌ بنا به‌ تخمین‌ حوالی‌ سال‌ 1330 معدودی‌ چاپخانه سنگی‌ به‌ فعالیت‌ ادامه‌ می‌دادند.
 
در سال‌های 1307، 1310 و 1317 ‌ برای‌ چاپ‌ و نشر کتاب‌های‌ درسی‌ در سراسر کشور و به‌ شیوه‌ای‌ نو اقدام‌ شد. 
تأسیس‌ دانشگاه‌ تهران‌ و نهادهای‌ جدید آموزشی‌ در این‌ عصر، همراه‌ با دولت‌ و ارتشِ رو به‌ گسترش‌، نیاز به‌ چاپ‌ برخی‌ مطالب‌ را در مقیاسی‌ وسیع‌تر فراهم‌ آورد. تأسیس‌ چندین‌ چاپخانه دولتی‌ و وابسته‌ به‌ دولت‌، مانند چاپخانه ارتش‌، چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌، چاپخانه دخانیات‌ ایران‌، چاپخانه راه‌آهن‌ و مانند اینها، حاصل‌ نیاز دولت‌ به‌ تأمین‌ احتیاجات‌ خود در زمینه چاپ‌ به‌ طور مستقل‌ بود.
 
از سال 1320 تا 1332 ‌، به‌رغم‌ مداخلات‌ ادواری‌ حکومت‌ و ممیزی‌های‌ موقت‌، چاپ‌ و نشر تقریباً آزاد بود. شمار مطبوعات‌ که‌ در ابتدای‌ دوره رضاشاه‌ کاهش‌ یافته‌ بود، پس‌ از سقوط‌ او مجدداً افزایش‌ یافت.
 
 چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد، در همین‌ سال‌های‌ پس‌ از جنگ‌، تحولی‌ چشمگیر را از سرگذراند. چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌ هم‌ به‌ دستگاه‌های‌ ملخی‌ جدید مجهز گردید. چاپخانه اطلاعات‌ هم‌ که‌ پیش‌ از 1320  چاپخانه بزرگی‌ بود، مجهزتر گردید.
 
 در دهه 1330، دستگاه‌های‌ افست‌ رتاتیو و دورنگ‌ و چهاررنگ‌ جدید به‌ ایران‌ وارد شد و تحولی‌ فنی‌ در چاپ‌ به‌ بار آورد. چاپخانه‌های‌ افست‌، روزنامه کیهان‌ و سپهر، مهم‌ترین‌ چاپخانه‌های‌ آن‌ دهه‌ به‌ شمار می‌آیند.
 
در دهه 1340 ‌چاپ‌ وارد مرحله تازه‌ای‌ شد و انتشار کتاب‌های‌ درسی‌ در هیئتی‌ جدید، کتاب‌های‌ ارزان‌ قیمت‌ جیبی‌ و شماری‌ نشریه‌ و گسترش‌ آموزش‌های‌ چاپ‌ بر رونق‌ آن‌ افزود.
 
تا حدود نیمه دهه 1340‌، آموزش‌ چاپ‌ در ایران‌ به‌ شیوه استادی‌ ـ شاگردی‌ و از طریق‌ چاپخانه‌ها انتقال‌ می‌یافت‌. در 1344‌، رشته چاپ‌ در هنرستان‌ فنی‌ تا مقطع‌ دیپلم‌ فنی‌ دایر شد. از 1345 به‌ بعد، هر سال‌ چند تن‌ برای‌ فراگرفتن‌ فنون‌ جدید چاپ‌ به‌ اتریش‌ اعزام‌ می‌شدند.
 
سال‌های‌ منتهی‌ به‌ انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌ در دهه 1350 ‌ نیز برای‌ چاپ‌ کشور از سال‌های‌ پر تعارض‌ به‌ شمار می‌آید. افزایش‌ چشمگیر درآمد کشور و طرح‌های‌ گسترده توسعه‌، که‌ گسترش‌ چاپ‌ را هم‌ اقتضا می‌کرد، با سیاست‌ نظارتِ بسیار شدید بر چاپ‌ کتاب‌ و مطبوعات همراه‌ شد.
 
ورود تجهیزات‌ جدید چاپ‌، از جمله‌ دستگاه‌ لاینوترون‌، پاسخی‌ به‌ نیازهای‌ رو به‌ افزایش‌ منابع‌ چاپی‌، به‌ویژه‌ کتاب‌های‌ درسی‌ مدارس‌ و دانشگاه‌ها، بود، حال‌ آنکه‌ تنوع‌ آموزشی‌ و تکثر منابع‌ که‌ نیاز جدید کشور بود، با سیاست‌ نظارت‌ چاپی‌ در تضاد کامل‌ قرارداشت‌.
 
 
 
در جریان‌ انقلاب‌ اسلامی‌ 1357 چاپخانه‌ها یکی‌ از مهم‌ترین‌ و حساس‌ترین‌ کانون‌های‌ فعالیت‌ بر ضد حکومت‌ پهلوی‌ بودند. از خروج‌ محمدرضا پهلوی‌ از ایران‌ در دی‌ 1357 تا آغاز تجاوز نظامی‌ عراق‌ به‌ خاک‌ ایران‌ در پایان‌ شهریور 1359، بیش‌ از 350 عنوان‌ روزنامه‌ در ایران‌ چاپ‌ شده‌ است‌.
 
چاپ‌ در ایران‌ از 1357‌ به‌ این‌ سو به‌ طور کلی‌ بر اثر چند عامل‌ رو به‌ رشد نهاده‌ است‌: افزایش‌ عناوین‌ کتاب‌ و نشریه‌؛ برداشته‌ شدن‌ ممیزی‌، جز در دوره‌هایی‌ کوتاه‌؛ گسترش‌ آموزش‌ چاپ‌؛ انتشار نشریه‌های‌ تخصصی‌ در این‌ زمینه‌؛ گسترش‌ و تقویت‌ صنف‌ چاپ‌ و صنف‌های‌ وابسته‌؛ ورود تجهیزات‌ و فنون‌ جدید چاپ‌، به‌ ویژه‌ استفاده‌ از رایانه‌ و دستگاه‌ها و شبکه‌ها و نظام‌های‌ رایانه‌ای‌ که‌ انقلابی‌ در اطلاعات‌ و ارتباطات‌ در سطح‌ جهانی‌ به‌ بار آورده‌ است‌؛ توسعه دانشگاه‌ها و آموزش‌ عالی‌؛ افزایش‌ جمعیت‌ و رشد سریع‌ نسل‌ جدید لازم‌التعلیم‌ و نیاز به‌ چاپ‌ منابع‌ جدید؛ گسترش‌ نهضت‌ سوادآموزی‌ و نظایر اینها.
 
در سال 1371 ‌روش‌ چاپ‌ رنگی‌ در مطبوعات‌ به‌ کار گرفته‌ شد. روزنامه همشهری‌ نخستین‌ روزنامه رنگی‌ ایران‌ است‌. در همین‌ سال‌ آیین‌نامه جدیدی‌ در خصوص‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ها و واحدهای‌ وابسته‌ و چگونگی‌ نظارت‌ بر آنها به‌ تصویب‌ رسید.
 عده‌ای‌ آغاز چاپ‌ در ایران‌ را عصر ایلخانیان‌ می‌دانند؛ برخی‌ احتمال‌ داده‌اند که‌ یهودیان‌ فارسی‌‌زبان‌ پیش‌ از سایر گروه‌های‌ فارسی‌زبان‌ به‌ اهمیت‌ چاپ‌ کتاب‌ پی‌برده‌‌اند.
در سال 1639سه‌ کتاب‌ به‌ زبان‌ و خط‌ فارسی‌ از سوی‌ هیئت‌های‌ تبلیغی‌ مسیحی‌ و در باب‌ تبلیغ‌ مسیحیت‌ در لیدن‌ هلند به‌ چاپ‌ رسیده‌ و چاپخانه‌ای‌ که‌ این‌ کتاب‌ها در آن‌ چاپ‌ شده‌، ظاهراً نخستین‌ چاپخانه فارسی‌ در جهان‌ است.
 
بر اساس‌ مدارک‌ موجود، نخستین‌ کتابی‌ که‌ در خود ایران‌ چاپ‌ شده‌، زبور داوود یا ساغموس‌ است‌ که‌ در 1638 به‌ زبان‌ و خط‌ ارمنی‌ در 572 صفحه‌ در جلفای‌ اصفهان‌ و به‌ دست‌ کشیشان‌ ارمنی‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است.
 
اینکه‌ ارمنیان‌، پیش‌ از دیگر گروه‌های‌ قومی‌ ـ زبانی‌ ساکن‌ ایران‌ توانسته‌اند در ایران‌ چاپخانه‌ای‌ از آن‌ خود تأسیس‌ کنند و آزادانه‌ به‌ چاپ‌ و نشر منابع‌ مسیحی‌ بپردازند و در میان‌ اقوام‌ جهان‌ مقام‌ پانزدهم‌ را از حیث‌ قدمت‌ چاپ‌ احراز کنند، دلایل‌ بسیاری‌ دارد که‌ مهم‌ترین‌ آن‌، محیط‌ آزاد و تشویق‌آمیزی‌ بود که‌ به‌ویژه‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ صفوی‌ و فرمانروایان‌ دیگر این‌ سلسله‌ برای‌ آنها ایجاد کرده‌ بودند.
 
ارمنیان‌ حدود 30 سال‌ پس‌ از کوچ‌ به‌ جلفای‌ اصفهان‌، بصمه‌خانه‌ای‌ در این‌ شهر دایر و چاپ‌ کتاب‌ را آغاز کردند. براساس‌ اشاره‌های‌ سیاحان‌ خارجی‌، به‌ویژه‌ شاردن‌، شماری‌ از ایرانیان‌ در عصر صفویه‌ از کار چاپ‌ و چاپخانه‌ آگاهی‌ داشته‌ و به‌ ورود آن‌ به‌ ایران‌ شایق‌ بوده‌اند.
 
جان‌ پینکرتون‌ و جونس‌ هنوی‌، که‌ در عصر نادرشاه‌ افشار به‌ ایران‌ سفر کرده‌اند، از جزوه‌هایی‌ صحبت‌ به‌ میان‌ آورده‌اند که‌ به‌ زبان‌ لاتینی‌ و عربی‌ چاپ‌ و منتشر می‌شده‌ است.‌
تحول‌ عمده‌ در فن‌ چاپ‌ و انتشار مواد چاپی‌، اعم‌ از کتاب‌، روزنامه‌ و مواد دیگر، از دوره ولایتعهدی‌ عباس‌ میرزا قاجار  آغاز شد که‌ مصادف‌ است‌ با پیامدهای‌ جنگ‌های‌ ایران‌ و روس.
 
چاپخانه‌ای‌ که‌ بنا بر مدارک‌ فعلی‌، وجود آن‌ محرز است‌، در سال 1233 به‌ دست‌ آقا زین‌العابدین‌ تبریزی‌ و با حمایت‌ عباس‌ میرزا در تبریز تأسیس‌ شده‌ است.
 
فتح‌نامه، اثر میرزا ابوالقاسم‌ قائم‌ مقامِ فراهانی‌، تفصیلی‌ از جنگ‌های‌ ایران‌ و روس‌، ظاهراً نخستین‌ کتاب‌ فارسی‌ است‌ که‌ در ذیحجه 1234 در ایران‌ چاپ‌ و منتشر شده‌ است.
 
بررسی‌ نخستین‌ کتاب‌های‌ چاپی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ دولت‌ وقت‌ از فنّاوری‌ چاپ‌ در جهت‌ مقاصد خود استفاده‌ می‌کرده‌ است‌. کتاب‌ها عمدتاً تاریخی‌، دینی‌، ادبی‌، یا در جهت‌ ترویج‌ اصول‌ بهداشتی‌، ترویج‌ جنبه‌هایی‌ از حیات‌ مدنی‌ و فرهنگ‌ زندگی‌ اجتماعی‌ جدید بوده‌ است.
 
 
 
‌در سال 1240، حدوداً 7 سال‌ پس‌ از تأسیس‌ چاپخانه‌ در تبریز، میرزا زین‌العابدین‌ به‌ امر فتحعلی‌شاه‌ به‌ تهران‌ احضار و به‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ و چاپ‌ کتاب‌ مأمور شد.
 
چاپ‌ سنگی‌ در ایران‌ بنابه‌ عللی‌ پس‌ از چاپ‌ سربی‌ رواج‌ یافت‌. جعفرخان‌ تبریزی‌ برای‌ تعلیم‌ دیدن‌ چاپ‌‌سنگی‌ به‌ مسکو فرستاده‌ شد و او در بازگشت‌، یک‌ دستگاه‌ چاپ‌ سنگی‌ را در 1239ـ1240، چند سالی‌ پس‌ از ورود چاپ‌‌سربی‌، با خود به‌ تبریز آورد.
 
نخستین‌ کتاب‌ چاپ‌ سنگی‌ ظاهراً قرآنی‌ بود که‌ در 1248 به‌ همت‌ میرزا اسداللّه‌ در تبریز چاپ‌ شد و 3سال‌ بعد، باز به‌ همت‌ او و در تبریز، زادالمعاد انتشار یافت‌.
 
چاپ‌ سنگی‌ جز در تبریز و تهران‌ در بسیاری‌ از شهرهای‌ دیگر ایران‌ رواج‌ یافت‌، تا آنکه‌ در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ قاجار چاپ‌ سربی‌ پس‌ از مدتی‌ بیش‌ از نیم‌ قرن‌ بار دیگر رایج‌ شد. چاپ‌ سنگی‌ حتی‌ بنا به‌ ضرورت‌ فنی‌ بر خط‌ فارسی‌ تأثیر گذاشت‌ و در شیوه تحریری‌ آن‌ تغییری‌ ایجاد کرد.
 
تأسیس‌ مدرسه دارالفنون‌ بر وضع‌ و سیر چاپ‌ در ایران‌ تأثیر گذار. نیاز به‌ انتشار کتاب‌های‌ درسی‌، سبب‌ شد که‌ در این‌ مدرسه‌ کارگاهی‌ مختص‌ چاپ‌ آثار استادان‌ دارالفنون‌، منابع‌ درسی‌ محصلان‌ و نیز پاره‌ای‌ کتاب‌های‌ دیگر تأسیس‌ شود. چاپخانه کوچک‌ دارالفنون‌ ظاهراً در 1268 و با نام‌ دارالطباعه خاصه علمیه مبارکه دارالفنون‌ تهران‌ و زیرنظر علیقلی‌ میرزا اعتضادالسلطنه‌ تشکیل‌ شد و تا 1300 دایر بود و شاید حدود 40 عنوان‌ کتاب‌ درسی‌ در آن‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ باشد.
 
 چاپخانه‌ای دولتی‌، که‌ تحت‌ عناوین‌ مختلف‌ فعالیت‌ می‌کرد و به‌ چاپ‌ کتاب‌ و روزنامه‌ می‌پرداخت‌، در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ تأسیس‌ شد.
 
نهضت‌ مشروطه‌  در ایران‌ عامل‌ افزایش‌ تعداد عناوین‌ و شمارگان‌ روزنامه‌ها، گرایش‌ بیشتر مردم‌ به‌ خواندن‌ مطالب‌ سیاسی‌ و اجتماعی و نیز تقویت‌ و گسترش‌ چاپ‌ در ایران‌ بود. چاپ‌ ژلاتینی‌، که‌ بعداً جای‌ خود را به‌ روش‌ چاپ‌ استنسیلی‌ داد، احتمالاً از اواخر عصر ناصری‌، و همز‌مان‌ با آغاز تحرکات‌ سیاسی‌ تازه‌، برای‌ تکثیر اعلامیه‌های‌ پنهانی‌، نامه‌های‌ سرگشاده‌ و شب‌نامه‌های‌ سیاسی‌ مورد استفاده‌ قرار گرفت‌ و ظاهراً چاپخانه‌های‌ مخفی‌ کوچکی‌ برای‌ چاپ‌ ژلاتینی‌ تشکیل‌ شده‌ بود.
 
چاپخانه مجلس‌ شورای‌ ملی‌، مدت‌ کوتاهی‌ پس‌ از تشکیل‌ مجلس‌ اول‌، به‌ منظور چاپ‌ و نشر روزنامه‌ و نیز مطالب‌ اختصاصی‌ خودِ مجلس‌، به‌ سرعت‌ تأسیس‌ شد و در مدت‌ کوتاهی‌ به‌ بزرگ‌ترین‌ چاپخانه کشور تبدیل‌ گردید.
 
 
 
چاپخانه مجهز دیگری‌ به‌ نام‌ چاپخانه شاهنشاهی‌، به‌ سرپرستی‌ عبداللّه‌خان‌ قاجار که‌ مدیریت‌ او در صنعت‌ چاپ‌ معروف‌ بوده‌ است‌، پس‌ از استقرار مشروطیت‌ تأسیس‌ شد و تا 1328 فعال‌ بود.
 
در دوره محمدعلی‌ میرزا، استفاده‌ از چاپخانه‌های‌ سربی‌ اختصاصی‌ و غیردولتی‌ به‌ جای‌ چاپخانه‌های‌ سنگی‌ دولتی‌ معمول‌ شد، به‌ طوری‌ که‌ بنا به‌ تخمین‌ حوالی‌ سال‌ 1330 معدودی‌ چاپخانه سنگی‌ به‌ فعالیت‌ ادامه‌ می‌دادند.
 
در سال‌های 1307، 1310 و 1317 ‌ برای‌ چاپ‌ و نشر کتاب‌های‌ درسی‌ در سراسر کشور و به‌ شیوه‌ای‌ نو اقدام‌ شد. 
تأسیس‌ دانشگاه‌ تهران‌ و نهادهای‌ جدید آموزشی‌ در این‌ عصر، همراه‌ با دولت‌ و ارتشِ رو به‌ گسترش‌، نیاز به‌ چاپ‌ برخی‌ مطالب‌ را در مقیاسی‌ وسیع‌تر فراهم‌ آورد. تأسیس‌ چندین‌ چاپخانه دولتی‌ و وابسته‌ به‌ دولت‌، مانند چاپخانه ارتش‌، چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌، چاپخانه دخانیات‌ ایران‌، چاپخانه راه‌آهن‌ و مانند اینها، حاصل‌ نیاز دولت‌ به‌ تأمین‌ احتیاجات‌ خود در زمینه چاپ‌ به‌ طور مستقل‌ بود.
 
از سال 1320 تا 1332 ‌، به‌رغم‌ مداخلات‌ ادواری‌ حکومت‌ و ممیزی‌های‌ موقت‌، چاپ‌ و نشر تقریباً آزاد بود. شمار مطبوعات‌ که‌ در ابتدای‌ دوره رضاشاه‌ کاهش‌ یافته‌ بود، پس‌ از سقوط‌ او مجدداً افزایش‌ یافت.
 
 چاپخانه تابان‌، به‌ عنوان‌ نخستین‌ چاپخانه خصوصی‌ که‌ به‌ دستگاه‌های‌ جدید و خودکار مجهز شد، در همین‌ سال‌های‌ پس‌ از جنگ‌، تحولی‌ چشمگیر را از سرگذراند. چاپخانه بانک‌ ملی‌ ایران‌ هم‌ به‌ دستگاه‌های‌ ملخی‌ جدید مجهز گردید. چاپخانه اطلاعات‌ هم‌ که‌ پیش‌ از 1320  چاپخانه بزرگی‌ بود، مجهزتر گردید.
 
 در دهه 1330، دستگاه‌های‌ افست‌ رتاتیو و دورنگ‌ و چهاررنگ‌ جدید به‌ ایران‌ وارد شد و تحولی‌ فنی‌ در چاپ‌ به‌ بار آورد. چاپخانه‌های‌ افست‌، روزنامه کیهان‌ و سپهر، مهم‌ترین‌ چاپخانه‌های‌ آن‌ دهه‌ به‌ شمار می‌آیند.
 
در دهه 1340 ‌چاپ‌ وارد مرحله تازه‌ای‌ شد و انتشار کتاب‌های‌ درسی‌ در هیئتی‌ جدید، کتاب‌های‌ ارزان‌ قیمت‌ جیبی‌ و شماری‌ نشریه‌ و گسترش‌ آموزش‌های‌ چاپ‌ بر رونق‌ آن‌ افزود.
 
تا حدود نیمه دهه 1340‌، آموزش‌ چاپ‌ در ایران‌ به‌ شیوه استادی‌ ـ شاگردی‌ و از طریق‌ چاپخانه‌ها انتقال‌ می‌یافت‌. در 1344‌، رشته چاپ‌ در هنرستان‌ فنی‌ تا مقطع‌ دیپلم‌ فنی‌ دایر شد. از 1345 به‌ بعد، هر سال‌ چند تن‌ برای‌ فراگرفتن‌ فنون‌ جدید چاپ‌ به‌ اتریش‌ اعزام‌ می‌شدند.
 
سال‌های‌ منتهی‌ به‌ انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌ در دهه 1350 ‌ نیز برای‌ چاپ‌ کشور از سال‌های‌ پر تعارض‌ به‌ شمار می‌آید. افزایش‌ چشمگیر درآمد کشور و طرح‌های‌ گسترده توسعه‌، که‌ گسترش‌ چاپ‌ را هم‌ اقتضا می‌کرد، با سیاست‌ نظارتِ بسیار شدید بر چاپ‌ کتاب‌ و مطبوعات همراه‌ شد.
 
ورود تجهیزات‌ جدید چاپ‌، از جمله‌ دستگاه‌ لاینوترون‌، پاسخی‌ به‌ نیازهای‌ رو به‌ افزایش‌ منابع‌ چاپی‌، به‌ویژه‌ کتاب‌های‌ درسی‌ مدارس‌ و دانشگاه‌ها، بود، حال‌ آنکه‌ تنوع‌ آموزشی‌ و تکثر منابع‌ که‌ نیاز جدید کشور بود، با سیاست‌ نظارت‌ چاپی‌ در تضاد کامل‌ قرارداشت‌.
 
 
 
در جریان‌ انقلاب‌ اسلامی‌ 1357 چاپخانه‌ها یکی‌ از مهم‌ترین‌ و حساس‌ترین‌ کانون‌های‌ فعالیت‌ بر ضد حکومت‌ پهلوی‌ بودند. از خروج‌ محمدرضا پهلوی‌ از ایران‌ در دی‌ 1357 تا آغاز تجاوز نظامی‌ عراق‌ به‌ خاک‌ ایران‌ در پایان‌ شهریور 1359، بیش‌ از 350 عنوان‌ روزنامه‌ در ایران‌ چاپ‌ شده‌ است‌.
 
چاپ‌ در ایران‌ از 1357‌ به‌ این‌ سو به‌ طور کلی‌ بر اثر چند عامل‌ رو به‌ رشد نهاده‌ است‌: افزایش‌ عناوین‌ کتاب‌ و نشریه‌؛ برداشته‌ شدن‌ ممیزی‌، جز در دوره‌هایی‌ کوتاه‌؛ گسترش‌ آموزش‌ چاپ‌؛ انتشار نشریه‌های‌ تخصصی‌ در این‌ زمینه‌؛ گسترش‌ و تقویت‌ صنف‌ چاپ‌ و صنف‌های‌ وابسته‌؛ ورود تجهیزات‌ و فنون‌ جدید چاپ‌، به‌ ویژه‌ استفاده‌ از رایانه‌ و دستگاه‌ها و شبکه‌ها و نظام‌های‌ رایانه‌ای‌ که‌ انقلابی‌ در اطلاعات‌ و ارتباطات‌ در سطح‌ جهانی‌ به‌ بار آورده‌ است‌؛ توسعه دانشگاه‌ها و آموزش‌ عالی‌؛ افزایش‌ جمعیت‌ و رشد سریع‌ نسل‌ جدید لازم‌التعلیم‌ و نیاز به‌ چاپ‌ منابع‌ جدید؛ گسترش‌ نهضت‌ سوادآموزی‌ و نظایر اینها.
 
در سال 1371 ‌روش‌ چاپ‌ رنگی‌ در مطبوعات‌ به‌ کار گرفته‌ شد. روزنامه همشهری‌ نخستین‌ روزنامه رنگی‌ ایران‌ است‌. در همین‌ سال‌ آیین‌نامه جدیدی‌ در خصوص‌ تأسیس‌ چاپخانه‌ها و واحدهای‌ وابسته‌ و چگونگی‌ نظارت‌ بر آنها به‌ تصویب‌ رسید.
 
در زمینه چاپ،‌ 3 نشریه تخصصی‌ و نیمه‌تخصصی‌ انتشار می‌یابد: ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.
 
چاپ‌ تمبر، اوراق‌ بهادار، اسناد، بلیت‌ اتوبوس‌های‌ شهری‌، برگه‌های‌ عوارض‌ و نظایر اینها در چاپخانه‌های‌ دولتی‌ و تحت‌ مقررات‌ خاصی‌ انجام‌ می‌گیرد. چاپخانه ویژه چاپ‌ اسکناس‌ در 1361 ‌تأسیس‌ و سال‌ بعد به‌ بهره‌برداری‌ رسید و از 1367 ‌ اسکناس‌ کشور کلاً در این‌ چاپخانه‌ چاپ‌ شده‌ است.
 
‌ با تصویب شوراى عالى انقلاب فرهنگى روز 11 شهریور به عنوان روز صنعت‌چاپ نامگذارى شده است.
در زمینه چاپ،‌ 3 نشریه تخصصی‌ و نیمه‌تخصصی‌ انتشار می‌یابد: ماهنامه صنعت‌ چاپ‌؛ ماهنامه چاپ‌ و بسته‌بندی‌؛ ماهنامه چاپ‌ و انتشار.
 
چاپ‌ تمبر، اوراق‌ بهادار، اسناد، بلیت‌ اتوبوس‌های‌ شهری‌، برگه‌های‌ عوارض‌ و نظایر اینها در چاپخانه‌های‌ دولتی‌ و تحت‌ مقررات‌ خاصی‌ انجام‌ می‌گیرد. چاپخانه ویژه چاپ‌ اسکناس‌ در 1361 ‌تأسیس‌ و سال‌ بعد به‌ بهره‌برداری‌ رسید و از 1367 ‌ اسکناس‌ کشور کلاً در این‌ چاپخانه‌ چاپ‌ شده‌ است.
 
‌ با تصویب شوراى عالى انقلاب فرهنگى روز 11 شهریور به عنوان روز صنعت‌چاپ نامگذارى شد.



:: بازدید از این مطلب : 718
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهارشنبه 15 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

یوهانس گوتنبرگ، (متولد حدود ۱۳۹۸ ماینتز، درگذشت ۳ فوریه ۱۴۶۸ ماینتز)، زرگر آلمانی و اولین مخترع ماشین چاپ و کلاً صنعت چاپ در اروپا بود.
از یوهان گوتنبرگ اغلب به عنوان مخترع صنعت چاپ یاد می‌شود اما آنچه را که او انجام داد ابداع اولین روش استفاده از حروف چاپی قابل جابجایی و ماشین چاپ بود که این امکان را فراهم می‌آورد تا بتوان مطالب نوشته‌شدهٔ گوناگون را با سرعت و دقت به چاپ رساند. البته این صنعت ۴۰۰ سال قبل از وی توسط یک بازرگان چینی به نام بی شنگ استفاده می‌شد و حدود ۲۰۰ سال قبل نیز در کره مورد استفاده قرار می‌گرفت.

مهم‌ترین اثر گوتنبرگ انجیل گوتنبرگ یا انجیل ۴۲ سطری است، که از لحاظ زیبایی خطی و کیفیت صنعتی آن در زمان خودش انجیلی بی‌نظیر بود.

زندگی

او در حدود سال 1398 در شهر ماینز آلمان و در خانواده ای ثروتمند به دنیا آمد . پدرش ، گنسفلایش و مادر او الزه ویریش گوتنبریگ ، از زمینداران طبقه اشراف بود . شهر ماینز به سبب فلزکاری های ظریف و آهنگری هایش مشهور بود . یوهانس تا 13 سالگی در ماینز پرورش یافت و در سال 1411_1410 ماینز را ترک کرد . اعضای اصناف مختلف شهر ماینز با یک دیگر متحد شد و بر علیه نجیب زادگان سر به شورش بر داشته بودند . یوهانس سه سال در روستا زندگی کرد و در شانزده سالگی دوباره به شهر بازگشت .

پدر یوهانس به کار در ضرابخانه ادامه داد اما دیگر عضو شورای شهر نشد . یوهانس نیز در کنار پدرش در ضرابخانه کار می کرد . او به عنوان یک زرگر باید به فلزشناسی آشنا می بود و همینطور می آموخت چگونه طلای ذوب شده را در قالب ها بریزند . گوتنبرگ سالیان سال پیش پدرش کار کرد تا اینکه در 1419 پدرش مرد . گوتنبرگ به دانشگاه رفت . او نیز همانند دیگر مردمان اروپا در آن زمان که بعدها عصر نوزایی و رنسانس نام گرفت ، تشنه دانش بود . فشار های سیاسی اصناف به نجیب زادگان زیاد شده بود . یوهانس مجبور شد تا بار دیگر شهر را ترک کند و به استراسبورگ برود . او سال های بعد را صرف تحقیق و بررسی بر روی ماشین چاپ کرد . انواع فلزات و قالب ها را آزمایش نمود تا به صفحه ای از حروف چاپی قالب حمل دست یافت . او برای تکمیل این دستگاه به پول نیاز داشت . فوست ، سرمایه داری نجیب زاده را راضی کرد تا او را حمایت مالی کند . او از فوست دو بار قرض کرد اما نتوانست پول هایش را پس بدهد .

در سال 1455 در حالی که 57 سال داشت و تقریبا نیمی از کتاب مقدس را به صورت چاپی آماده کرده بود ، فوست طاقتش را از دست داد و از او شکایت کرد . رای دادگاه مشخص بود ؛ برگشت وجه به فوست یا ضبط اموال یوهانس از جمله دستگاه چاپ . یوهانس نمی توانست پول فوست را پس دهد پس بنابراین دستگاهش را که دسترنج سال ها تحقیق بود از دست داد . فوست چاپخانه ای تاسیس نمود و با طراحی آرمی مخصوص به چاپ کتاب مقدس پرداخت و سرمایه ای عظیم بدست آورد .

یوهانس نیز چاپخانه خود را در سال های آخر عمرش تاسیس نمود و از نو کار ساخت آن را انجام داد . یوهانس گوتنبرگ پدر صنعت چاپ و مخترع ماشین چاپ در سال 1468 در ماینز المان درگذشت . 

تاثیر بر صنعت چاپ

چاپ باسمه‌ای

چاپ باسمه‌ای قرن‌ها قبل از گوتنبرگ در چین شناخته شده بود، باستان‌شناسان نیز توانسته‌اند یک کتاب چاپی که تاریخ آن به سال ۸۶۸ برمی‌گردد در چین کشف کنند. مهر و انگشترهای خاتم نیز که اساس کارش همان شیوهٔ چاپ باسمه‌ای می‌باشد از زمان‌های باستان بهکار گرفته می‌شده است. در غرب نیز قبل از گوتنبرگ با چاپ آشنا بودند. چاپ باسمه‌ای، امکان تولید نسخه‌های متعدد از یک کتاب را فراهم میکرد اما یک مشکل اساسی داشت از آنجا که برای هر کتابی باید یک سری کامل و جدید از صفحات ساخته می‌شد و حروف روی چوب حک می‌شد، این روش برای تولید کتاب‌های مختلف عملی نبود.

حروف چاپی قابل جابجایی

گفته شده است که سهم عمدهٔ گوتنبرگ در صنعت چاپ اختراع حروف چاپی قابل جابجایی بوده است. در واقع حروف چاپی قابل جابجایی نیز در اواسط قرن یازدهم در چین توسط شخصی به‌نام بی‌شنگ اختراع شده بود. اما چون صنعت چاپ تنها پس از اروپا و پس از اینکه چینی‌ها روش‌های جدید آن را از اروپایی‌ها فراگرفتند در چین همگانی شد، صنعت چاپ به شکل امروزی‌اش را به بی‌شنگ و چینی ها نسبت نمی‌دهند. حروف چاپی را در آن زمان با نوعی سفال می‌ساختند که طبعاً نمی‌توانست زیاد بادوام باشد. بعدها چینی‌ها و کره‌ای‌ها در ساخت حروف چاپی قابل جابجایی اصلاحاتی به‌وجود آوردند، پس از آن دولت کره در اوایل قرن پانزدهم از ایجاد یک کارگاه ریخته‌گری برای تولید حروف چاپی فلزی حمایت کرد و پس از آن و مدتی قبل از گوتنبرگ، کره‌ای‌ها حروف چاپی فلزی را جایگزین حروف سفالی کردند.

 
روش چاپ گوتنبرگ. با این روش می‌شد ۲۴۰ صفحه در ساعت چاپ کرد.

روش جدید چاپ

برای بهره‌گیری از روش‌های جدید چاپ ۴ عامل عمده باید وجود داشنه باشد:

  1. حروف چاپی قابل جابجایی همراه با سیستم حروف چینی
  2. ماشین چاپ
  3. مرکب مناسب برای چاپ
  4. مادهٔ مناسب برای چاپ روی آن، مانند کاغذ

کاغذ سال‌ها قبل در چین توسط تسائی‌لون اختراع شده بود و در غرب نیز قبل از گوتنبرگ به شکلی گسترده از آن استفاده می‌شد. این تنها عامل از عوامل چهارگانهٔ مورد نیاز چاپ بود که گوتنبرگ به شکل آماده در دسترس داشت. اگر چه در مورد سه عامل دیگر قبل از گوتنبرگ کارهایی انجام شده بود ولی گوتنبرگ اصلاحات و ابداعات مختلف و متعددی در هر یک از آنها پدید آورد. وی ظاهراً بدون اطلاع از کار چینی‌ها، حروف قابل انتقال را اختراع کرد و برای هر یک از حروف الفبا یک حرف جداگانه به کار برد. حروف متحرک را چینی‌ها اختراع کردند، ولی گوتنبرگ که حرفه‌اش زرگری بود، آلیاژ مناسب برای ریخته‌گری حروف را از سرب و آنتی‌موآن به‌دست آورد و سپس نسبت هر یک از این دو فلز را به گونه‌ای انتخاب کرد که حروف بیش از حد سخت و نرم نباشند. وی برای مرکب روغنی چاپ هم فرمول مناسبی یافت همچنین پرس مناسبی هم برای چاپ ابداع کرد و خلاصه با رفع موانع و حل مشکلات، عمل چاپ را میسر و اجرایی کرد.

صنعت چاپ برخلاف تمام اختراعات پیشین اصولاً یک دستگاه تولید انبوه است. یک نسخه از یک کتاب چاپی به خودی خود چیزی برتر از نسخه خطی آن نیست اما مزیت اصلی چاپ در تولید انبوه آن است. آنچه که گوتنبرگ ابداع کرد تنها یک ابزار و یک وسیله و یا حتی انجام یک سلسه اصلاحات در آنچه که وجود داشت، نبود بلکه ابداع یک سامانهٔ کامل تولید بود.

 
انجیل گوتنبرگ. کتابخانهٔ کنگره واشینگتن دی سی

با مقایسهٔ توسعهٔ بعدی اروپا و چین می‌توان تصویری از تأثیر گوتنبرگ بر تاریخ جهان به‌دست آورد. در هنگام گوتنبرگ اروپا به سرعت پیشرفت کرد در حالی که پیشرفت چین، که تا مدتها بعد هنوز از چاپ باسمه استفاده میکرد، نسبتاً کند بود و می‌توان گفت صنعت چاپ عامل بسیار مهمی در گسترش و پیشرفت دانش بوده است.

پس از گوتنبرگ

تقریباً20 سال پس از نخستین تلاش‌های گوتنبرگ در امر چاپ، این صنعت در ونیز، فلورانس، پاریس و لیون در حدی مختصر و محدود رواج یافت چون دستگاه چاپ گوتنبرگ، هزینه‌های بسیار زیادی داشت درنتیجه تنها برای ثروتمندان قابل دسترسی بود و به همین دلیل تا مدت‌های طولانی استقبال چندانی از آن نشد.
۳۰۰ سال پس از اختراع دستگاه چاپ گوتنبرگ، یک نمایشنامه‌نویس آلمانی به نام آلوئیس زنه فلدر، چاپ سنگی یا لیتوگرافی را در سال ۱۷۹۶ میلادی اختراع کرد.

قیمت چاپ ، مجتمع چاپ ، چاپخانه ، چاپ ، چاپ افست ، بسته بندی ، چاپ کاتالوگ ، چاپ مجله




:: بازدید از این مطلب : 677
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : سه‌شنبه 14 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد
 علل نوسانات قيمت مس و آلومينيوم در بازار جهاني در سال 2014
 
چکیده
در اين مقاله، خلاصه مهم ترين علت هاي نوسانات قيمت دو فلز آلومينيوم و مس - به عنوان به ترتيب دومين و سومين فلزات صنعتي پرمصرف جهان- در بازار جهاني (به ويژه در بورس فلزات لندن LME) از ابتداي سال 2014 ارايه مي شود. دو فلز مس و آلومينيوم در كنار فولاد كه بيشترين مصرف جهاني را در بين فلزات دارد، مورد توجه ويژه سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو) براي سرمايه گذاري و توسعه آتي مي باشند. همين مهم موجب شده تا در گزارش حاضر، تمركز بر بررسي علت هاي مؤثر بر بازار اين دو فلز با هدف ايجاد درك بيشتر از ساز و كار اين بازار قرار گيرد.

 دليل توجه خاص ايميدرو به اين دو كالاي اساسي، در مورد فلز مس، بهره مندي ايران از منابع فراوان اين فلز به دليل قرار گرفتن بر روي كمربند مس جهان و در اختيار داشتن رتبه نهم جهاني از نظر ذخاير معدني آن مي باشد. در رابطه با فلز انرژي‌بر اما پاك آلومينيوم نيز، ماهيت انرژي بر آن و سهم حدود 40 درصدي انرژي از قيمت تمام شده اين فلز به ويژه در شرايطي كه ايران داراي رتبه اول ذخاير گاز طبيعي جهان مي باشد (در سال 2013 رتبه ايران از دوم در ذخاير گاز طبيعي جهان به اول ارتقا يافت)، علت مهم توجه ايميدرو به اين صنعت بوده است. گاز طبيعي در آينده در كنار زغال سنگ مهم ترين سوخت مورد استفاده براي توليد برق در جهان با رشدي فزاينده خواهد بود. از طرفي بر اساس پيش بيني هاي معتبر امروز، توسعه آتي توليد آلومينيوم جهان در مراكز انرژي مستقر مي باشد و نه در مراكز معدني داراي بوكسيت (بوكسيت سنگ معدني آلومينيوم است كه ابتدا در پالايشگاه يا refinery به پودر آلومينا تبديل و سپس از اين پودر در واحدهاي ذوب يا smelter، فلز توليد مي شود) چرا كه بوكسيت در جهان فراوان و براي توليد اقتصادي حداقل 300 سال فلز آلومينيوم كافي است. هم چنين آلوميناي توليدي از بوكسيت امكان حمل و نقل دارد پس شركت هاي آلومينيوم كم و بيش هزينه يكساني را براي آلومينا مي پردازند، در حالي كه انرژي يا برق كالايي منطقه اي است و با سهم بالايي كه در توليد شمش دارد مي تواند هزينه هاي توليد آلومينيوم را رقابتي يا غيررقابتي نمايد. بنابراين تلاش ايميدرو استفاده حداكثري از اين مزيت خداداي كشور براي ايجاد توسعه و توليد رشد اقتصادي بيشتر يا GDP از طريق افزايش ظرفيت توليد آلومينيوم است به طوري كه بتوانيم هم چون ديگر كشورهاي حوزه خليج فارس به جايگاهي شايسته در باشگاه توليدكنندگان اين فلز در دنيا دست يابيم.
روش انجام تحقيق حاضر شامل مطالعه منابع مختلف اطلاعاتي معتبر شامل اخبار اقتصادي و به ويژه آخرين رويدادهاي صنعتي جهان مرتبط با دو فلز آلومينيوم و مس شامل توليدات، سرمايه گذاري ها، طرح هاي توسعه، ادغام ها و غيره...، استخراج موارد مرتبط و تأثيرگذار بر قيمت اين دو كالا و ‌بررسي ميزان تأثير هر كدام، اولويت بندي و سرانجام جمع بندي عوامل مثبت و منفي مؤثر بر بازار فلزات در بازه زماني روزانه مي باشد. مهم ترين منابع استفاده شده شامل اخبار منتشر شده در سايت هاي مختلف خبري مانند reuters.com، metalsnews.com، metalbulletin.com، copperinvesting.com، bloomberg.com، mining.com و چندين منبع ديگر بوده است.
در اينجا لازم است براي استفاده بهينه از مطالب ارايه شده در اين گزارش چند توضيح كوتاه آورده شود:
1- يكي از علت هاي مهم تغيير قيمت فلزات، تغييرات نرخ ارزهاي عمده مبادلاتي جهان مانند دلار و يورو است كه در متن زير در بسياري از موارد به آن اشاره شده است. تأثير اين تغييرات اين گونه است: از آنجا كه عمده تبادلات فلزات پايه به ويژه در بورس لندن با واحد دلار انجام مي شود، تضعيف دلار منجر به افزايش قدرت خريد مشتريان داراي ديگر واحدهاي پولي مثلاً يورو (اتحاديه اروپا)، يوان (چين)،... شده، بدين معني كه صاحبان اين ارزها مقدار بيشتري فلز كه با دلار ارزان تر فروخته مي شود را مي توانند در بورس خريداري نمايند. حال هر چه به طور مثال يورو يا يوان تقويت شود (ارزش آن ها بيشتر شود)، قدرت خريد فلزات براي به ترتيب اروپا و چين به عنوان دو متقاضي بزرگ فلزات پايه بالا رفته و تقاضاي فلزات بهبود مي يابد. حال اگر دلار تقويت شود، توان خريد اين كشورها كاهش مي يابد چون فلزات براي آن ها گران تر تمام مي شوند. از طرفي بهبود يا افت وضعيت اقتصادي هر كشور به ترتيب منجر به تقويت يا تضعيف واحد پولي آن نسبت به ديگر ارزها مي شود و به طور مثال هم اكنون كه اتحاديه اروپا با بحران مالي مواجه است، شاهد تضعيف شديد يورو در برابر دلار پس كاهش قدرت خريد اتحاديه و در نتيجه كاهش تقاضاي فلزات مي باشيم چرا كه اروپا يكي از مصرف كنندگان عمده فلزات صنعتي به ويژه آلومينيوم و مس است. پس به طور خلاصه افزايش يا كاهش ارزش ارزهاي جهاني به ويژه دلار و يورو از عوامل تأثيرگذار بر قيمت فلزات پايه بوده به طوري كه قيمت فلزات پايه با تقويت يورو و تضعيف دلار افزايش و برعكس با تضعيف يورو و تقويت دلار كاهش مي يابد.
2- آربيتراژ (arbitrage) به معني اختلاف قيمت فروش فلزات در بورس لندن و بورس شانگهاي بوده و هر چه بيشتر باشد يعني قيمت فروش فلزات در چين بالاتر از قيمت فروش آن در بورس لندن LME مي باشد و اين منجر به افزايش واردات چين، ترغيب ذخيره سازي توسط اين كشور و در نتيجه رشد تقاضا (اگرچه كه اين تقاضا ظاهري باشد نه واقعي) و در نهايت افزايش قيمت فلزات مي شود.
3- دليل اينكه در اين گزارش تأثير عوامل مرتبط با اقتصاد كلان (macroeconomics) از جمله رشد اقتصادي كشورهاي داراي اقتصاد تأثيرگذار، شاخص هاي نشان دهنده رشد توليدات صنعتي (PMI يا Purchase Managers Index يا شاخص مديرانِ خريد)، آمار ساخت و ساز اقتصادهاي بزرگ جهان،‌ ترازهاي تجاري و ...، بيشتر با قيمت فلز مس سنجيده مي شود تا آلومينيوم اين است كه مس نسبت به اقتصاد جهاني بسيار تأثيرپذيرتر از آلومينيوم بوده و حتي به گونه اي به عنوان شاخص اقتصاد امروز جهان شناخته مي شود. آلومينيوم داراي ثبات قيمتي بالاتري از مس بوده و عمدتاً از اصول خاص حاكم بر بازار خود شامل عمدتاً عرضه و تقاضا تأثير مي پذيرد و همين امر نوعي حاشيه امن يا مزيت براي سرمايه گذاران صنعت آلومينيوم ايجاد نموده است. البته نبايد تصور نمود كه شاخص هاي اقتصادي جهان بر قيمت آلومينيوم هيچ اثري ندارند و همان طور كه ديده ايم،‌ ركود جهاني سال 2007 و 2008 منجر به افت شديد قيمت تمامي فلزات پايه از جمله هر دو فلز مس وآلومينيوم شد، با اين حال نوسانات مس با اقتصاد جهاني، شديدتر است.
3- يكي از عوامل مهم تاثيرگذار بر قيمت فلزات طي سال هاي اخير قرار داشتن بازار در وضعيت قيمت كاهشي يا backwardation و يا شرايط قيمت افزايشي يا Contango بوده است. اگر قيمت فروش نقدي كالايي (مثلا مس) نسبت به قيمت فروش آتي آن (مثلا فروش سه ماهه) بيشتر باشد، حركت قيمت در بازار رو به كاهش است و به اين شرايط قيمت كاهشي يا backwardation گفته مي شود و اين وضعيت به دليل افزايش مقطعي شديد تقاضاي فعلي براي آن كالاي خاص و يا به دليل كمبود موقت عرضه روي مي دهد. بنابراين شرايط قيمت كاهشي بر قيمت هاي فلز يا كالاي مورد بررسي، اثر مثبت دارد چرا كه در اين شرايط، تجار تمايل دارند تا حتي با پرداخت هزينه بالاتر از قيمت نرم بازار و به دليل دريافت نشانه هايي مبني بر احتمال بروز كمبود كوتاه مدت عرضه آن كالا يا افزايش تقاضا براي آن، فلز موجود در بورس را با هر قيمتي به دست آورند. برعكس اين شرايط، وضعيتي است كه طي آن قيمت فروش آتي فلز در بورس لندن نسبت به قيمت نقدي آن بالاتر باشد كه به آن شرايط قيمت افزايشي يا Contango گفته شده و اغلب در پي بالا رفتن مقطعي موجودي كالا در بازار و عرضه آن و ايجاد مازاد موقتي به وجود مي آيد و شرايط قيمت افزايشي بر قيمت آن كالا اثر منفي دارد. 
3- قيمت هاي مس و آلومينيوم آورده شده در اين گزارش بر اساس قيمت سه ماهه بورس فلزات لندن مي باشد.

ژانويه:
3 ژانويه 2014- 
مس) عوامل منفي شامل تضعيف يورو، آمار نامناسب توليدات صنعتي دسامبر چين، افت 11 درصدي ساليانه واردات يازده ماهه اول سال 2013 كاتد مسي چين از شيلي، رشد 20 درصدي توليد مس زامبيا (بزرگ ترين كشور توليدكننده آفريقا) در 10 ماهه اول 2013 تا 808 هزار تن (هرگونه رشد توليد در شرايط ركود به زيان قيمت ها است) علي رغم عوامل مثبت شامل رشد بالاي واردات مس چين از شيلي در نوامبر 2013 و افت موجودي هاي بورس لندن، قيمت مس را تا 7322 دلار كاهش داد.
آلومينيوم) عوامل منفي شامل تضعيف يورو، آمار نامناسب توليدات صنعتي دسامبر چين و رشد موجودي هاي بورس لندن، علي رغم اعمال تعرفه هاي جديد بالاتر برق براي واحدهاي ذوب آلومينيوم غيربهره ور چين و احتمال تعطيلي برخي واحدهاي ذوب در پي آن، قيمت آلومينيوم را تا 1787 دلار كاهش داد. 
6 ژانويه 2014- 
مس) عوامل منفي شامل افت بازار سهام آسيا، تاثير نامطلوب افت توليدات صنعتي چين (شاخص PMI) در دسامبر، تضعيف يورو،‌ تقويت دلار و علي رغم ادامه افت موجودي هاي بورس لندن و شانگهاي، قيمت مس را تا 7313 دلار كاهش داد.
آلومينيوم) عوامل منفي شامل افت بازار سهام آسيا، تاثير نامطلوب افت توليدات صنعتي چين (شاخص PMI) در دسامبر، تضعيف يورو،‌ تقويت دلار و رشد توليد سال 2013 شركت Alba بحرين تا 913 هزار تن (رشد توليدات در شرايط ركود به زيان قيمت ها است) علي رغم عوامل مثبت شامل افت موجودي هاي بورس لندن قيمت آلومينيوم را تا 1761 دلار كاهش داد. 
7 ژانويه 2014- 
مس) عوامل مثبت شامل ادامه افت موجودي هاي بورس لندن علي رغم احتمال عدم تصويب طرح توسعه گسترده شبكه خطوط ولتاژ فوق بالاي انتقال برق در چين* قيمت مس را تا7334 دلار بالا برد. 
* اين شبكه مخصوص انتقال برق 1000 كيلوولت AC و 800 كيلوولت DC بوده و قرار بود با سرمايه گذاري حدود 500 ميليارد دلار توسط دولت چين انجام پذيرد. مصرف سيم و كابل مسي در شبكه سراسري برق چين طي سال هاي گذشته رو به كاهش بوده (احتمالا به دليل جايگزيني با آلومينيوم) به طوري كه از 21% در 2009 كه سهم مصرف مس در اين بخش بوده به 15% در 2012 كاهش يافته و برآورد ادامه اين روند تا 8% در 2020 مي رود. در سال 2020 سهم مصرف سيم و كابل مسي در ساير بخش ها شامل صنايع سنگين 34.3%، ساختمان سازي 24% و ارتباطات 27% مي باشد و ارزش بازار سيم و كابل مسي چين به حدود 130 ميليارد دلار در 2020 مي رسد.
آلومينيوم) عوامل مثبت شامل ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، راه اندازي واحد نورد آلومينيوم 590 ميليون دلاري طرح Maaden عربستان با ظرفيت توليد 380 هزار تن ورق آلومينيومي (توسعه واحدهاي پايين دستي به معني افزايش تقاضا براي محصولات نهايي و به نفع قيمت ها است) و اعلام تعليق توليد در واحد ذوب Aldel هلند به دليل بالا بودن هزينه هاي توليد، كاهش 23 درصدي توليد آلومينيوم 10 ماهه اول 2013 هند و افت 5 درصدي توليد آلومينيوم جهان در ژانويه – نوامبر 2013 (كاهش توليدات در شرايط ركود به نفع قيمت ها است)، علي رغم عوامل منفي شامل كاهش 22 درصدي مصرف آلومينيوم 10 ماهه اول 2013 هند علي رغم رشد 7 و 6 درصدي تقاضاي اين كشور در دو سال قبل آن، قيمت آلومينيوم را تا 1780 دلار بالا برد.
8 ژانويه 2014- 
مس) عوامل مثبت شامل افت موجودي هاي بورس لندن، برآورد Barclays مبني بر احتمال رشد شديد مصرف مس چين در صورت ادامه طرح توسعه شبكه برق چين (دولت چين اعلام نموده 62 ميليارد دلار در سال جاري براي توسعه شبكه برق هزينه مي نمايد)، افزايش 7.5 درصدي صادرات مس شيلي در نوامبر در پي افزايش خريد مشتريان، علي رغم عوامل منفي شامل احتمال آسان گيري دولت در اجراي قوانين منع صادرات مواد خام اندونزي كه مي تواند دسترسي به كنسانتره مس توليد معادن اين كشور را نسبت به آنچه تصور مي شد تسهيل نمايد، افزايش توليدات و راه اندازي طرح هاي توسعه كه هرگونه افزايش توليد در شرايط ركود به زيان قيمت هاي مس است شامل: برنامه راه اندازي مجدد واحد ذوب مس Pasar فيليپين كه دو ماه پيش در اثر طوفان آسيب ديده بود (120 هزار تن ظرفيت توليد)- آغاز به توليد طرح توليد مس Kipoi كنگو در سه ماهه دوم سال جاري (توليد 50 هزار تن از روش SX/EW)- رشد 6.5 درصدي ساليانه توليد مس شيلي در نوامبر 2013 تا 510 هزار تن، به تاخير افتادن اجراي قانون منع صادرات كنسانتره مس كنگو تا پايان دسامبر 2014 كه امكان دسترسي آسان تر به توليد مس اين كشور را فراهم مي آورد، قيمت مس را تا 7355 دلار بالا برد.
آلومينيوم) عوامل مثبت شامل ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، علي رغم عوامل منفي شامل مازاد قراضه در بازار اروپا* قيمت آلومينيوم را تا 1782 دلار بالا برد.
* علت بروز اين مازاد موجودي كافي قراضه به دليل زمستان ملايم تر در اروپا نسبت به سال هاي قبل بوده است كه جمع آوري قراضه توسط افراد متفرقه كه از منابع اصلي تامين قراضه است را تسهيل نموده بود. اغلب زمستان فصل كمبود قراضه است اما زمستان 2014 بازار با مازاد آن مواجه بود. 
9 ژانويه 2014- 
مس) عوامل منفي شامل اعلام افزايش ديون دولت هاي استاني چين به دولت مركزي تا حدود 3 ميليارد دلار با رشد 70 درصدي طي سه سال گذشته، تقويت دلار، افت شاخص قيمت توليدكننده چين علي رغم عوامل مثبت شامل سومين هفته اعتصاب بنادر شيلي و اختلال در ارسال محموله هاي كنسانتره مس و افت موجودي هاي بورس لندن، قيمت مس را تا 7263 دلار كاهش داد.
آلومينيوم) عوامل منفي شامل اعلام افزايش ديون دولت هاي استاني چين به دولت مركزي تا حدود 3 ميليارد دلار با رشد 70 درصدي طي سه سال گذشته، تقويت دلار، افت شاخص قيمت توليدكننده چين علي رغم عوامل مثبت شامل افت موجودي هاي بورس لندن، برآورد رشد بازار رينگ چرخ آلومينيومي با 8.5% نرخ رشد ساليانه توسط موسسه Research and Markets و ادامه رشد پرميوم آلومينيوم در آمريكا به بالاترين در 10 سال* قيمت آلومينيوم را تا 1757 دلار پايين برد.
* دليل عمده افزايش پرميوم هاي فروش آلومينيوم در جهان كه به ويژه در آمريكا چشم گير بوده، كاهش تعمدي توليد توسط تعداد زيادي از توليدكنندگان شمش آلومينيوم، استفاده از آلومينيوم به عنوان ابزار سرمايه اي در معاملات مالي و افزايش شديد تقاضاي تجار براي اين كالا در پي آن و هم چنين كمبود قراضه به ويژه در آمريكاي شمالي بوده است. 
10 ژانويه 2014- 
مس) عوامل منفي شامل افت 2.3 درصدي واردات سال 2013 مس و محصولات مسي چين تا 4.54 ميليون تن، كاهش هزينه هاي TC/RC در داخل چين به دليل مازاد عرضه كنسانتره، سرمايه گذاري Codelco براي سه برابر كردن توليد Salvador (توليد فعلي 60 هزار تن مس در سال) (رشد توليدات در شرايط ركود به زيان قيمت ها است)، علي رغم عوامل مثبت شامل رشد 31 درصدي ساليانه واردات مس چين در دسامبر تا 441 هزار تن، افت موجودي هاي بورس لندن، اعلام فورس ماژور ارسال كاتد توليدي واحد Zaldivar شيلي به دليل ادامه اعتصاب كارگري در معادن اين كشور (اين واحد با توليد 140 هزار تن كاتد در سال متعلق به Barrick Gold است. ساير واحدهاي مس متعلق به اين شركت شامل معدن Lumwana زامبيا و طرح Jabel Sayid عربستان است)، قيمت مس را تا 7257 دلار كاهش داد.
آلومينيوم) عوامل مثبت شامل ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، نتايج مثبت مالي Alcoa در 2013 و برآورد رشد 7 درصدي بازارهاي مصرف آلومينيوم در 2014 توسط اين شركت، احداث يك واحد توليد پليت آلومينيومي مخصوص خودرو توسط Kobe Steel ژاپن در Tianjin چين با ظرفيت 100 هزار تن و سرمايه گذاري 220 ميليون دلاري (بهره برداري 2016- توسعه واحدهاي پايين دستي به معني افزايش تقاضا براي محصول نهايي و به نفع قيمت ها است)، قيمت آلومينيوم را تا 1760 دلار بالا برد. 
13 ژانويه 2014- 
مس) عوامل مثبت شامل اجراي جدي قوانين منع صادرات مواد خام اندونزي به ويژه كنسانتره مس، ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، علي رغم عوامل منفي شامل افت 18 درصدي ساليانه درآمدهاي صادراتي معدني شيلي در دسامبر 2013 در پي افت قيمت هاي مس و افت 5 درصدي كل درآمد شيلي از محل صادرات معدني در 2013 برابر با 44.2 ميليارد دلار، قيمت مس را تا 7275 دلار بالا برد.
آلومينيوم) عوامل مثبت شامل اجراي قوانين منع صادرات مواد خام اندونزي كه مي تواند منجر به كمبود جدي و رشد قيمت بوكسيت شود، اعلام سوددهي مناسب شركت Chalco در 2013، ادامه رشد پرميوم ها و ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، علي رغم عوامل منفي شامل آغاز عمليات احداث طرح ذوب 5 ميليارد دلاري اندونزي* (افزايش توليدات و توسعه در شرايط ركود به زيان قيمت ها است)، قيمت آلومينيوم را تا 1763 دلار بالا برد.
* اين واحد توليد شمش آلومينيوم با سرمايه گذاري Nanshan Al. چين دومين توليدكننده بزرگ آلومينيوم اين كشور احداث شده و داراي نيروگاه 300 مگاواتي اختصاصي، يك اسكله، ريفاينري آلوميناي 2.1 ميليون تن و يك واحد ذوب 570 هزار تني خواهد بود.
14 ژانويه 2014- 
مس) عوامل مثبت شامل ادامه افت موجودي هاي بورس لندن، ادامه تاثير اجراي قوانين منع صادرات مواد خام اندونزي و افزايش صادرات كنسانتره مس و كاتد مسي برزيل در دسامبر در پي افزايش تقاضا، قيمت مس را تا 7329 دلار بالا برد.

منبع:کابل افشان،سیم افشان،سیم ارت،قیمت کابل برق،کابل برق،سیم و کابل،کابل و برق سیمکو




:: بازدید از این مطلب : 533
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : شنبه 11 بهمن 1393 | نظرات (1)
نوشته شده توسط : پویا عماد

نیاز به اطلاعات یکی از ضروریات اساسی زندگی اجتماعی است و اھمیت مطبوعات، به ویژه روزنامه ھا، نشریات و جراید بر کسی پوشیده نیست. ازجمله عواملی که در روند تاریخ مطبوعات و جراید نقش تعیین کننده داشته، پیدایش فن چاپ و احداث چاپ خانه است. پیدایش صنعت چاپ در ایران، اگر ھم دارای پیشینه ی تاریخی بوده است، به طور مشخص در نتیجه ی شرایط حاکم بر ایران در قرن 19 م رو به رشد نھاده و با پدیده ی روزنامه نگاری به عنوان ضرورتی نوظھور مرتبط بوده است. پیدایش روزنامه نگاری و صنعت چاپ در ایران عصر قاجار، اگرچه به مانند ھرگونه اصلاحات دیگری، حرکتی از بالا و در خدمت منافع طبقه ی حاکم بود، اما نقش سازنده و ھدایت گری داشته و به خصوص در مواقع حساس، به روشنگری و تغذیه ی افکار عمومی کمک کرده است. روزنامه نگاری نخستین بار مورد اھتمام دانشجویانی قرار گرفت که با درایت عباس میرزا و وزیر باکفایت او، میرزا عیسی قائم مقام فراھانی، به اروپا اعزام شدند تا با آشنایی با تمدن مدرن، راھی برای برون رفت جامعه ی سنتی ایران از عقب ماندگی جست وجو کنند. این دانشجویان و در رأس آن ھا، میرزاصالح شیرازی، برای آشنایی با حرفه ی روزنامه نگاری و یا فراگرفتن صنعت چاپ اعزام نشده بودند و ھدف اصلی از اعزام آن ھا ضرورت ھای نظامی بود. میرزاصالح شیرازی، برحسب علاقه ی شخصی و البته ضرورتی که در این جھت احساس می کرد، این حرفه را فرا گرفت و در ھنگام برگشت با خرید ماشین چاپ در این طریق قدم برداشت . (١) البته در یک نگاه سنتی، ایرانیان در اعصار پیش از اسلام و دوران بعد از اسلام با لغات روزنامه و روزنامه نگاری آشنایی داشتند و شاید وسائل چاپ نوشته ھا و فرامین و سال نامه ھا و آئین نامه ھا را در اختیار داشته اند. اصل کلمه ی روزنامه از «روزنامک پھلوی» بوده و شعرا و بزرگانی ھمچون فردوسی، عنصری، ناصر خسرو، خاقانی و نظام الملک به این واژه اشاره کرده اند .(٢) در دوره ھای ایلخانان و صفویه نیز با بھره گیری از تجربیات دیگر ملل، تلاش ھایی در جھت استفاده از فنون چاپ و ایجاد چاپ خانه شد و گاه نیز، موفق بود. ھمین طور پیش از این که میرزاصالح شیرازی اولین اقدام مشخص را در این زمینه آغاز کند، برخی از ایرانیان عصر قاجار از طریق ھند تحت سلطه ی انگلیس، چاپ و چاپ خانه و روزنامه و روزنامه نگاری را می شناخته اند. میرزا عبداللطیف خان شوشتری در کتاب «تحفه العالم» به سال 1216 ھـ.ق فصل مبسوطی با عنوان «نوشتن کتب به قالب» درباره ی روزنامه نگاری در ھند نوشته است. ابوطالب محمد اصفھانی نیز در کتاب «مسیر طالبی» به سال 1219ھـ.ق مطالب زیادی در این خصوص آورده است. شخص قائم مقام و عباس میرزا نیز با این فنون دنیای جدید آشنا بوده و آن را می شناخته اند .(٣) به ھر ترتیب، با در نظر داشتن این مھم که روزنامه نگاری و صنعت چاپ به شکل رسمی و مشخص تر آن در عھد قاجارھا به وجود آمده و با اعزام دانشجویان به خارج و عملکرد شخصیت ھای مھمی ھم چون عباس میرزا و قائم مقام به صورت غیرمستقیم و افرادی ھم چون میرزاصالح شیرازی میرزا تقی خان امیرکبیر، علی قلی خان اعتضادالسلطنه، میرزا حسین خان سپھسالار و محمدحسن خان اعتمادالسلطنه به طور مستقیم مرتبط بوده است، به شرح مختصری پیرامون تاریخچه چاپ و چاپ خانه در ایران می پردازیم. چاپ و چاپخانه در ایران صنعت چاپ اول بار در چین زمان سلسله ی تانگ (قرون اول تا سوم ھجری) به طریقی ساده اختراع شد و در طی زمان رو به تکامل نھاد. در این طریق آن چه مھم است اختراع چاپ سربی توسط گوتنبرگ آلمانی در سال 1448م است. گوتنبرگ به تدریج، دستگاه چاپی اختراعی خود را تکمیل کرد و ماشین چاپ با حروف سربی قابل انتقال به راه انداخت. از این پس، صنعت چاپ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ علمی و فرھنگی جھان، نقش مھمی در ارتقای وضعیت کمی و کیفی مطبوعات ایفا کرد. اھمیت صنعت چاپ اختراعی گوتنبرگ به حدی است که آن را به عنوان یکی از عوامل زمینه ساز رنسانس قلمداد می کنند. تاریخچه ی صنعت چاپ در ایران قرون جدید نیز با تحولات این صنعت در ممالک اروپایی مرتبط بوده و به گونه ای از دستاوردھای ملل اروپایی بھره برده است. با این حال برای آگاھی از پیدایش و چگونگی ایجاد چاپ خانه در ایران، در دو مبحث جداگانه ی چاپ خانه قبل از زمان قاجار و چاپ و چاپ خانه در دوره ی قاجار، تاریخچه ی موضوع را بررسی می کنیم. چاپ و چاپخانه قبل از دوره قاجار شاید بتوان دستگاه چاپی را که در زمان ایلخانان و به عھد حکومت «گیخاتو» (690-693) وارد ایران شد و در چاپ اسکناسِ موسوم به «چاو» از آن استفاده کردند، ھرچند ساده، اولین دستگاه چاپ در ایران به شمار آورد. این دستگاه بسیار ساده بود و بر اساس پِِرس و حکاکی روی چرم استوار بود .(۴) به ظن برخی، لغات «چاپ» و «چاپ خانه» از ھمین دوره وارد زبان فارسی شده و اصل آن از «چاو» و «چاوخانه» گرفته شده است. البته مرحوم دھخدا لغت چاپ را از ریشه «چھاپ» یا «چھاپه» سانسکریت می داند. با این حال به نظر می رسد که اولین چاپ خانه با ھدف استفاده در امور نوشتاری، در دوره ی صفویه در ایران دایر شده است. آنژ دوسن ژوزف کشیشی از فرقه «کارملی» از مردم «تولوز» که در سال 1071ھـ.ق/1660م به ایران آمده و چند کتاب در مورد ایران نوشته است در کتابی که در لغت فارسی به فرانسه و ایتالیاییو لاتینی نوشته از کلماتی چون، باسمه کردن (کلمه ای ترکی به معنای چاپ)، قالب زدن، طبع نمودن، منطبع گردانیدن، باسمه خانه و باسمه چی نام برده که می تواند از وجود چاپ خانه در ایران حکایت کند. دو سن ژوزف می نویسد: «حضرات پادریان کارملی میدان میر، بصمه خانه عربی و فارسی در عبادت خانه ی خودشان در اصفھان برپا کرده بودند و ھنوز دارند، ارامنه نیز در جلفا بصمه ارمنی دارند .»(۵) از آن جاکه کارملی ھای موسوم به اصلاح شده در سال 1016ھـ.ق/1607 م به ایران آمده اند، تاریخ ایجاد مطبعه بعد از آن تاریخ است. ھدف کارملی ھا از احداث چاپ خانه چاپ اوراق ادعیه و اذکار مسیحی بوده است(۶) ارامنه نیز در حدود سال 1043 ھـ.ق دستگاه چاپی با حروف ارمنی در نمازخانه ی خود به کار گرفتند و به ایجاد چاپ خانه مبادرت کردند. سی سال بعد از انتقال ارامنه از جلفا به اصفھان توسط شاه عباس در سال 1013 ھـ.ق یک ارمنی موسوم به یعقوب ژان در سال 1051ھـ.ق/1640م یک دستگاه چاپ از اروپا وارد کرد که به خاطر مشکلاتی از قبیل کم رنگی، سفید شدن خطوط با گذشت ایام، عدم توانایی در ساختن مرکب مناسب، علاقه ی عمومی به تألیفات دست نویس، به خصوص تألیف انجیل و مھم تر بیکار شدن عده ی زیادی که به کار استنساخ متون مشغول بودند، از رونق افتاد. البته چنان که ذکر شد، قبل از چاپ خانه یعقوب ژان، ارامنه دارای چاپ خانه بودند و کتاب ھایی نظیر «حیات اجداد روحانی» (که حروف مطبعه ی آن به ھمت خاچاطور خلیفه ی ارامنه ساخته شده بود و الآن نیز نسخه ای از آن در کلیسای ارامنه موجود است) به چاپ رسیده بود . (٧)ھرچند که این چاپ خانه در خارج از جامعه ی مسیحی اصفھان مورد استفاده قرار نگرفت و با استقبال عمومی مواجه نشد؛ اما از علاقه ی ایرانیان به داشتن چاپ خانه حکایت می کند. سخنان شاردن نیز این مطلب را تأیید می کند. شاردن می نویسد: «ایرانیان صد دفعه تا حال خواسته اند مطبعه داشته باشند، فواید و منافع آن را می دانند و ضرورت و سھولت آن را می سنجند؛ لیکن تا حال کامیاب نشده اند، برادر وزیر اعظم که آدم خیلی عالم و مقربی است در سنه 1087 ھـ.ق از من خواست تا عمله از فرنگ بیارم که این کار را به ایرانیان بیاموزد و کتب عربی و فارسی که من به او دادم به شاه نشان داد و اجازه گرفته بود، ولی وقتی پای پول به میان آمد ھمه چیز به ھم خورد .»(٨) از آن پس تا زمان قاجار شواھدی در خصوص ایجاد چاپ خانه در ایران وجود ندارد. چنان که آمد ایجاد چاپ خانه در زمان قاجار معلول تحولاتی بود که در نتیجه ی برخورد با دول استعماری اروپایی روی داد. ھرچند در مورد ایجاد اولین چاپ خانه و بانی آن در این زمان اختلاف نظر است؛ اما به ھر حال باید آن را نتیجه حس نوخواھی ھمان معدود افراد آگاھی دانست که راه ایجاد و توسعه ی مبانی تمدنی جدید را پی ریختند. چاپ و چاپ خانه در دوره قاجار نخستین چاپ خانه ای که وجود آن در دوره ی قاجار مسلم است، چاپ خانه ای است که در سال 1233ھـ.ق یا سال قبل از آن توسط آقا زین العابدین تبریزی ایجاد شد. آقا زین العابدین به دستور عباس میرزا به روسیه رفته و آشنایی با چاپ و چاپ خانه را در آن جا فرا گرفته بود و با خرید ماشین چاپ به ایران برگشت و با تأسیس چاپخانه شروع به فعالیت کرد. این چاپ خانه با حروفُسربی کار می کرد و پس از مدتی کتابی موسوم به «فتح نامه» از آن بیرون آمد. فتح نامه به عنوان نخستین کتابی که در ایران چاپ شد، به وسیله ی «میرزا ابوالقاسم قائم مقام» تألیف شده بود. این کتاب به زبان عربی بود و موضوع آن به جنگ ھای ایران و روس مربوط می شد و حوادث را تازمان انعقاد عھدنامه ی گلستان(1813م/1228ھـ.ق) دربرمی گرفت. البته باید خاطرنشان کرد که مرحوم تربیت در مجله ی تعلیم و تربیت اولین کتاب چاپ شده در ایران را «جھادیه» میرزا عیسی قائم مقام بزرگ می داند .(٩) زینکر «Zinker» یکی از کتاب شناسان اروپایی نیز در تألیف خود موسوم به «کتاب شناسی شرقی» از کتابی انگلیسی با عنوان «ملاحظات درخصوص خواجه حافظ شیرازی» تألیف اگوست، ای. ھربن نام می برد که در فوریه 1806م/1220-21ھـ.ق در شیراز به طبع رسیده است. اگر این موضوع صحیح باشد، چاپ خانه در شیراز قبل از تبریز و تھران احداث شده است . (١٠) چاپ خانه ی بعدی در ایران ھمان است که توسط میرزاصالح شیرازی احداث شد. میرزاصالح پس از فراغت از تحصیل و به ھنگام مراجعت به ایران، یک دستگاه چاپ خرید و با خود به ایران آورد. میرزاصالح که فردی اندیشمند و دارای ذکاوت بود و با بھره گیری از ھمین ھوش و قریحه ی ذاتی، به دربار قائم مقام راه یافته و با حمایت او به خارج اعزام شده بود، در زمان تحصیل در لندن، در رشته ھای تاریخ و جغرافیا، زبان ھای انگلیسی و فرانسه و لاتین و صنایعی ھم چون شیشه سازی، مرکب سازی و تھیه ی حروف مقطعه خبره شد و بنابر علاقه ی شخصی، با چاپ و چاپ خانه نیز آشنا شد. خرید دستگاه چاپ نیز به خاطر علاقه ی شخصی و حس مردم دوستی او بود. از آن جا که میرزاصالح به دنبال این بود که علاوه بر معلومات، چیزی که به درد مردم بخورد با خود بیاورد، به فراگرفتن این فن پرداخت و در آن خبره شد. در ھنگام بازگشت، با ھر سختی که بود یک دستگاه چاپ سربی خرید تا پس از رسیدن به ایران آن را به ھم وطنان عرضه کند .(١١) چاپ خانه ی میرزاصالح در سال 1234ھـ.ق یک سال بعد از راه اندازی چاپ خانه ای که زین العابدین از روسیه آورده بود، راه اندازی شد. گرچه میرزاصالح از اقدام زین العابدین خبر نداشت، اما چون خود این فن را فراگرفته بود و به کار خود علاقه داشت، آن را در تبریز به راه انداخت، اما به خاطر مشغله ھای دیگر، تصدی آن را به میرزاعلی نامی سپرد .(١٢) در سال 1238 ھـ.ق میرزاجعفر نامی، که توسط عباس میرزا برای یادگیری این فن به مسکو فرستاده شده بود، نیز یک دستگاه چاپ سربی را وارد تبریز کرد. در ھمین چاپ خانه بود که در سال 1240ھـ.ق یک باب گلستان سعدی به چاپ رسید. ھمین چاپ خانه است که در کتاب «چاپخانه در خارج از فرنگستان» به عنوان اولین چاپ خانه ی ایرانی از آن یاد شده است. این در حالی است که قبل از آن دو چاپ خانه ی دیگر نیز تأسیس شده بود. شاید بتوان گفت که این میرزاجعفر ھمان میرزاجعفر مھندس بود که ھمراه میرزاصالح در لندن تحصیل کرده بود. در این صورت، می توان گفت که وی نیز با صنعت چاپ آشنا بوده و شاید نیز در ساختن چاپ خانه به میرزاصالح کمک کرده است. از این جھت می توان گفت که مراد از تأسیس اولین چاپ خانه ی مذکور در کتاب «چاپخانه در خارج از فرنگستان» ھمان چاپ خانه ی میرزاصالح بوده است . (١٣) به غیر از چاپ خانه ھای فوق الذکر ژنرال سمینوی روسی ھم که در ادسا به کار چاپ مشغول بود، ھنگامی که در سال1241ھـ.ق به ایران آمد؛ دستگاه چاپی را با خود آورد. لیکن معلوم نیست که چاپ خانه ی احداثی او چه قدر و چگونه کار کرده است .

چاپ خانه در تھران و سایر شھرستان ھا

چاپ خانه ھایی که تا سال 1240 ھـ.ق در ایران احداث شده بودند، عمدتاً در تبریز بودند و حتی پایتخت حکومت قاجاری نیز از این فناوری محروم بود. در سال 1240 ھـ.ق فتحعلی شاه میرزا زین العابدین را به تھران احضار کرد تا با احداث در تھران به کار طبع و نشر بپردازد. میرزا زین العابدین چاپ خانه ای ایجاد کرد و با برخورداری از حمایت منوچھرخان معتمدالدوله، که یکی از بزرگان دربار بود، کتب فراوانی را که اغلب ھم دینی و مذھبی بودند، به چاپ رساند. ارتباط نزدیک زین العابدین با منوچھرخان معتمدالدوله که او را در راه اندازی چاپ خانه کمک کرده بود، موجب شد که محصولات این اولین چاپ خانه ی تھران با عنوان چاپ معتمدی معروف شود. زین العابدین در تھران شاگردانی تربیت کرد که زیر دست او فن چاپ را یاد گرفتند. از جمله آن ھا میرزا باقر نامی بود که بعدھا نسخه ی «ناسخ التواریخ» سپھر را چاپ کرد. در سال 1245ھـ.ق فتحعلی شاه دستور داد که چاپ خانه ی سنگی بزرگی را که توسط میرزا اسدالله نامی در تبریز احداث شده بود، با تمامی کارکنان آن به تھران بیاورند و در پایتخت به فعالیت بپردازند. این میرزا اسدالله کسی بود که با حمایت میرزاصالح شیرازی به روسیه اعزام شده بود و با فراگرفتن فن چاپ و خرید یک دستگاه چاپ در سال1240ھـ.ق به ایران بازگشته و چاپ خانه احداث کرده بود. این چاپ خانه که با چاپ ھای سربی متفاوت بود، نخستین بار در ایران احداث می شد. به غیر از تبریز، که نخستین بار صنعت چاپ در آن جا رواج یافت، درخصوص سھم دیگر شھرھا در راه اندازی این صنعت می توان از اصفھان و شیراز یاد کرد. احداث چاپ سربی در اصفھان به سال1244 ھـ.ق انجام شد و کتاب «رساله ی حسینی» تألیف میرزا ابراھیم استرآبادی از آن بیرون آمد. چاپ سنگی نیز به سال1260ھـ.ق در اصفھان احداث شد. در شیراز اولین بار چاپ سنگی را در سال 1254ھـ.ق احداث کردند، ولی غیر از یک جلد قرآن مجید کتاب دیگری در آن به چاپ نرسید. ارومیه در سال1256ھـ.ق توسط مبلّغین مسیحی امریکایی دارای چاپ خانه شد و بعد از آن به ترتیب در شھرھای بوشھر، مشھد، انزلی، رشت، اردبیل، ھمدان، خوی، یزد، قزوین، کرمانشاه، کرمان، گروس، کاشان، اھواز، زنجان و بالاخره ساری چاپ خانه ایجاد کردند. (١۵) چاپ سنگی در ابتدا تمام دستگاه ھای چاپ که به ایران آورده شدند چاپ حروفی (سربی) بودند؛ اما این نوع چاپ دارای اشکالاتی بود که راه را برای پیدایش چاپ سنگی ھموار کرد. چاپ ھای سربی دارای کیفیت خوبی نبودند و با اغلاط املایی و مشکلاتی ھم چون کم رنگی و پاک شدن خطوط مواجه بودند. این نقیصه ھا وقتی که در کنار نوشته ھای دست نویس با خط نستعلیق و دیگر خطوط دارای کیفیت عالی قرار می گرفت، بیشتر خود را نشان می داد و آشکار بود که مردم به متون دست نویس بیشتر بھا می دھند. از طرف دیگر، احساس مذھبی نیز که چاپ خانه را پدیده ای خارجی می نگریست که به دست کافران ساخته شده، مزید بر مشکلات بود. توجه به چاپ سنگی و سعی در احداث چاپ خانه ھایی از این دست، که دارای نواقص کمتری بود به ھمین دلایل مورد نظر قرار گرفت. اعزام «میرزا اسدالله» (از اھالی فارس و از دوستان میرزاصالح شیرازی) به روسیه در جھت فراگیری چاپ سنگی نیز در نتیجه ی ھمین ملاحظات بود. چنان که آمد، میرزا اسدالله یک چاپ خانه ی سنگی بزرگ به تبریز آورد و با یاری میرزارضا نامی آن را به راه انداخت. ھم چنان که ذکر شد، فتحعلی شاه این مطبع سنگی و اجزاء و عّمال آن را در سال 1245ھـ.ق به تھران فراخواند و در پایتخت مشغول به کار شدند. اولین کتابی که در این چاپ خانه ی سنگی تھران به چاپ رسید، «دیوان نشاط» اثر میرزا عبدالوھاب معتمدالدوله متخلص به نشاط بود. در سال 1259ھـ.ق عبدالعلی نامی اسباب چاپ سنگی را به تھران آورد و با احداث چاپ خانه شروع به کار کرد. در این چاپ خانه ی جدید، کتاب «تاریخ معجم فی آثار الملوک العجم» از میرزا عبدالله بن فضل الله به چاپ رسید. پس از آن تاریخ پطر کبیر را به چاپ رساندند. عبدالعلی آقا پس از چندی تصدی چاپ خانه را به میرزاباقر سابق الذکر واگذاشت. در شھرستان ھایی که از آن ھا یاد شد، نیز اغلب چاپ سنگی را راه اندازی کردند. روزنامه ھایی که از نیمه ی دوم قرن سیزدھم ھجری قمری در ایران به چاپ رسیدند، نیز ھمگی چاپ سنگی بودند. بدین ترتیب، با این که نخست چاپ سربی به ایران وارد شد، به علت مشکلات خاص خود، به سرعت جای خود را به چاپ سنگی داد. ناصرالدین شاه در سال1290ھـ.ق در سفرش به فرنگ، در عثمانی چاپی سربی به قیمت پانصد لیره ی عثمانی خرید و به ایران فرستاد اما آن ھم پس از دو سالی متروک شد. این چاپ خانه بعدھا توسط بارون نرمان به دستور میرزا حسین خان سپھسالار جھت چاپ روزنامه «وطن» یا «پاتری» تعمیر شد؛ اما چون روزنامه پس از یک شماره توقیف شد، چاپ خانه نیز بار دیگر متروک ماند. چاپ خانه ی سربی دیگری را در سال1296 قمری در تھران دایر کردند که آن نیز پس از مدتی تعطیل شد. آخرین بار ھم در سال1314ھـ.ق چاپ سربی را در تھران تأسیس کردند که تاکنون به فعالیت خود ادامه می دھد. چاپ مصوّر پیدایش چاپ تصویری در ایران به زمان محمد شاه برمی گردد. نخستین کتاب شناخته شده ای که چاپ مصور شد، کتاب «لیلی و مجنون» مکتبی بود که در سال1259ھـ.ق به چاپ رسیده است. در چھار صفحه از این کتاب چھار تصویر وجود دارد که با مرکب چاپ ترسیم و به معمول زمان با دست آن ھا را رنگ کرده اند. پس از آن در سال1264قمری «دیوان فضولی بغدادی» را با بیست تصویر به چاپ رساندند. بعد از آن کتاب «روضه المجاھدین» با ھشت تصویر چاپ شد. از اول محرم سال 1300ھجری قمری که اولین شماره ی روزنامه ی «شرف» منتشر شد تا سال 1309ھـ.ق ھشتاد و ھفت شماره ی آن دارای تصاویر بود. روزنامه ی «شرافت» ھم که از صفر 1314 ھـ.ق به چاپ می رسید مصور بود. روزنامه ی وقایع اتفاقیه به عنوان اولین روزنامه ی دولتی و دومین روزنامه ی ایرانی نیز از شماره 470 (مورخ پنج شنبه 21 محرم 1277) به بعد، مصور است و در مدت چھار سال 88 شماره آن را مصور چاپ کرده اند. از آن پس، بھره گیری از چاپ مصور به تدریج در روزنامه ھای دیگر نیز معمول شد. اولین فرد ایرانی که چاپ تصویری را فرا گرفت، آقا میرزا عبداللطیف نقاش باشی اصفھانی بود. میرزا عبداللطیف از طرف امنای دولت به فرنگ فرستاده شده و در آن جا چاپ تصویری آموخته بود. وی از ھوشمندان عصر خود بود و افراد دیگری از جمله آقا میرزا ابوتراب نقاش مخصوص وزارت انطباعات چاپ مصور را از او فراگرفته اند . (١۶)در نظر داشته باشیم که میان چاپ سنگی مصور و چاپ سربی مصور تفاوت بود. چاپ سنگی مصور ھمانند چاپ معمولی بود و تنھا تفاوت آن به مھارت نقاش در ترکیب مرکب چاپ برمی گشت که مرکب آن را از مرکب معمولی غلیظ تر می ساخت، اما چاپ سربی مصور منوط به گراورسازی بود و ھم زمان با پیدایش چاپ مصور در ایران، در اروپا با استفاده از تیزاب مطالب را روی چوب می کندند و از روی مدل حاصله به چاپ می رساندند.

نتیجه گیری صنعت چاپ در شکل جدید خود به عنوان فرایندی که زمینه ترویج اندیشه ھا و تبادل و تکامل افکار را فراھم کرده است، بسیار دیر به ایران وارد شد. اگر اختراع ماشین چاپ توسط گوتنبرگ در نیمه ی قرن پانزدھم میلادی را نقطه عطف تاریخ این صنعت به شمار آوریم، ورود آن به ایران با یک فاصله چھار قرنی انجام شد. با این حال، اھتمام به این مقوله در آغاز رویارویی جامعه ی سنتی ایران با دنیای مدرن حائز اھمیت فراوان است. طبیعی است که خرید و انتقال ماشین ھای چاپ سربی و سنگی در اشکال قدیمی و احداث آن با مشّقات فراوانی ھمراه بوده و عزم راسخی را طلب می کرده است. پرداختن به این مھم به عنوان یکی از مسائلی که به سرعت ذھن اولین دانشجویان اعزامی به خارج را به خود معطوف کرده است، حاکی از ذھن پویای ایرانی در درک عقب ماندگی جامعه ی خویش و لزوم فراگیری دانش و فنون جدید برای فائق آمدن بر مشکلات موجود بوده است. با این حال، شرایط حاکم بر ایران و به خصوص استحاله ی ساخت سیاسی در این ایام، مانع از تحول لازم در این زمینه شده و چاپ و چاپ خانه و رکن متناظر با آن (روزنامه نگاری) را نیز مصادره به مطلوب کرده و در خدمت منافع حاکم درآورده است. با این وجود، از ھمان آغاز نقش مھمی ایفا کرده و به خصوص در رواج روزنامه نگاری در ایران عصر قاجار، پدیده ای که آن را به عنوان رکن چھارم مشروطه قلمداد می کنند، مؤثر واقع شده است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منابع - آرین پور، یحیی، از صبا تا نیما، ج1، چ5، تھران: بی نا، 1355. - تاورنیه، سفرنامه، ترجمه ی ابوتراب نوری، چ3، تھران،کتاب خانه ی سنایی، 1363. - دھخدا، علی اکبر، لغت نامه، زیر نظر محمد معین و سید جعفر شھیدی، تھران، انتشارات دانشگاه تھران،1377، ماده چاپ. - شاردن، سیاحت نامه، ترجمه ی محمد عباسی، ج4، چ1، تھران، امیر کبیر، 1349. - شوشتری، عبداللطیف، تحفه العالم، تصحیح محمد موحد، چ1، تھران، چاپ گلشن، 1363. - صفی نیا، «تاریخ روزنامه نگاری در ایران»، مجله یادگار، س2، ش2. - صلح جو، جھانگیر، تاریخ مطبوعات ایران و جھان، چ1، تھران، امیرکبیر، 1348. - گلبن، محمد، «لغت روزنامه و نخستین روزنامه ھای چاپی در ایران» مجله بررسی ھای تاریخی، ش5، س5. - محبوبی اردکانی، حسین، تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ج1، چ1، تھران، انجمن دانشجویان دانشگاه تھران، .1354 - میرزاصالح شیرازی، مجموعه سفرنامه ھای میرزا صالح شیرازی، به اھتمام غلامحسین میرزاصالح، تھران، نشر تاریخ ایران، 1364.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت ١- آرین پور، یحیی؛ از صبا تا نیما؛ تھران: بی نا، 1355، ج 1، ص5؛ تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ج1، ص؛ آشنایی با تمدن غربی و پیشروان ترقی جدید، ص4. ٢- لغت روزنامه و نخستین روزنامه چاپ فارسی، صص2-6. ٣- تحفه العالم، ص188؛ آشنایی ایرانیان با روزنامه قبل از میرزا صالح، نقل از: مقدمه کتاب سفرنامه میرزا صالح شیرازی، ص14. ۴- تاریخ وصاف، ص 271-75؛ تاریخ مطبوعات ایران و جھان، ص40. ۵- تاریخ مؤسسات جدید تمدنی در ایران، ج1، ص209، به نقل از شماره 11، سال سوم مجله تعلیم و تربیت. ۶- لغت نامه دھخدا، ماده چاپ، تاریخ چاپ در ایران. ٧- سفرنامه ی تاورنیه، ترجمه ی ابوتراب نوری، چ2، ص597. ٨- سیاحتنامه ی شاردن، ترجمه ی محمد عباسی، ج4، چ1، ص1336. ٩- تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ج1، ص211-13. ١٠- ھمان، ص212. ١١- سفرنامه ی میرزاصالح شیرازی، ص353. ١٢- تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ص212-15. ١٣- از صبا تا نیما، ج1، چ5، ص131. ١۴- مجله یادگار،س5، شماره1و 2، ص22. ١۵- تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ص214-18. ١۶- روزنامه ی اطلاعات، شماره 23 ،576 جمادی الثانی 1300

. دکتر سید ابوالفضل رضوی منبع: کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شماره 125،مھر 1387

قیمت چاپ ، مجتمع چاپ ، چاپخانه ، چاپ ، چاپ افست ، بسته بندی ، چاپ مجله 




:: بازدید از این مطلب : 613
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : پنج‌شنبه 09 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

 

 اجراي سيستمهاي اتوماسيون، کنترل و مانيتورينگ از ابزار لازم براي کاهش دغدغه‌هاي مديران صنايع در جهت افزايش بهر‌وري و نظارت سريع و کارآمد به شمار مي آيد، لذا توجه ويژه به اين بخش مبين آينده‌نگري و حسن توجه مديريت  مجموعه ها مي باشد. شما با استفاده از سيستم مانيتورينگ مي توانيد افزايش بهره وري،کاهش هزينه هاي توليد، کنترل دقيق خط توليد ،دريافت گزارشهاي به روز را تجربه نماييد. اين سيستم قابل نصب روي کليه ماشين آلات خطوط  توليد سيم و کابل شامل ( کشش ،  فاين  ،  بانچر ، تاب استند ،  کلاف کن ، استرندر ، اکسترودر  و ... )مي باشد.

 

در سيستم مانيتورينگ طلوع كليه پارامترهايي كه در بالا بردن كيفيت و كميت نقش دارد لحاظ شده است. که برخی از آنها عبارتند از :

 

     انتقال اطلاعات توليد شامل کارکرد ماشين، سرعت توليد، ميزان توقف، و ثبت زمان توقف به صورت Online

     امکان ثبت اطلاعات درجه حرارت و سرعت در ماشين های اکسترودر

     امکان بررسی نمودارهای عملکرد ساعتی ماشينها به تفکيک در شيفت جاری و شيفتهای قبل

     عدم نياز به کنتوربرداری و حذف خطای جمع آوری اطلاعات

     دريافت گزارشهای کارگری و توليد (ميزان توليد، راندمان،. . .)

     اجرای شبکه انتقال ديتا تنها با دو رشته سيم برای کليه ماشينها

     امکان اتصال سيستم به کنترل کننده های  ( کانتر ، دورسنج ، ترمومتر ، ...) local

 

          اجرای اين سيستم مزيتهای فراوانی برای مديران اين صنعت دارد که در ادامه به برخی از آنها که با نصب انواع سيستمهای ديجيتالی طلوع حاصل می شود، اشاره می کنيم

 

1-دستگاه کشش (راد) :

 

ثبت پارامتر های سرعت و ميزان توليد دردستگاه کشش توسط سيستم مانيتورينگ

نمايش سرعت خط روی سيستم در جهت بالا بردن کيفيت و کميت توليد

نمايش و ثبت ميزان توليد ( بخصوص برای توليد سيم های هوايی )

امکان نمايش و کنترل سرعت و ميزان توليد توسط کانترهای سری  1000

2-دستگاه فاين:

ثبت ميزان توليد و ميزان توقفات روی سيستم مانيتورينگ

منظم کردن متراژ کليه قرقره های خروجی فاين  با استفاده از کانتر  ATP1210

 

3-دستگاه بانچر:

امکان نمايش وکنترل متراژ قرقره ها با استفاده ازکانتر (حذف دورريز)ATP1210

نمايش سرعت خط براي تعيين طول تاب  با استفاده از اسپيد متر ATS1110

ثبت و نمايش متراژ توليدي براي توليد کابل با سايزهاي مختلف روی سيستم مانيتورينگ

 

4- دستگاه تاب استند :

 

کنترل و نمايش درجه  حرارت روی ماشين و ثبت نوسان آن روی کامپيوتر

امکان نمايش وکنترل متراژ قرقره ها با استفاده ازکانتر  (حذف دورريز)ATP1210

نمايش سرعت خط براي تعيين طول تاب  با استفاده از اسپيد متر ATS1110

 

 

5- دستگاه اکسترودر:

 

کنترل و نمايش درجه حرارت در بخش مارپيچ (به صورت  روی ماشين ) local

کنترل و نمايش سرعت توليد ( تاثير مستقيم روی کيفيت سيم های عايق دار )

نمايش و ثبت ميزان توليد راندمان  ماشين روی سيستم مانيتورينگ

6-کلاف کن :

متراژ دقيق سيم کابل در انتهای خط ( بسته بندی ) توسط کانتر ATP1210

ثبت و نمايش ميزان توليد و ارائه گزارشهای مورد نياز از ميزان توليد

7-دستگاه استرندر :

امکان نمايش و کنترل متراژ قر قره ها با استفاده از کانتر  (حذف دور ريز )ATP1210

نمايش سرعت خط براي تعيين طول تاب  با استفاده از اسپيدمتر ATS1110

ثبت و مشخص نمودن متراژ توليدي براي توليد کابل با سايزهاي مختلف روی سيستم مانيتورينگ

 

نتیجه گیری:

1-دستگاه کشش (راد) :

این دستگاه در تولید و کشش سیم  استفاده می شود که دو پارامتر سرعت و میزان متراژ تولیدی مهم است .

نمایش سرعت خط برای بالا بردن کیفیت تولید و مشخص نمودن متراژ تولیدی روی قرقره و به خصوص برای تولید سیم هوایی بسیار ضروری و لازم است.

2-دستگاه فاین:

روی این دستگاه عملیات مشخص نمودن میزان تولید سیم برای یکنواخت نمودن قرقره ها صورت می پذیرد.

3-دستگاه بانچر:

این دستگاه برای تابیدن سیم مورد استفاده قرار می گیرد ، به این دلیل نمایش سرعت خط برای تعیین طول تاب در نتیجه بالا بردن کیفیت تولید بسیار ضروری است و ثبت و مشخص نمودن متراژ تولیدی برای تولید کابل با سایزهای مختلف از ضروریات است که در نهایت ، قرقره ها ، دور ریز نداشته باشد.

4-دستگاه اکسترودر:

این دستگاه چون وظیفه اش عایق گذاری روی سیم است ، لذا مشخص نمودن سرعت خط لازم و ضروری است ، همچنین ثبت متراژ تولیدی نیز مهم است.

5-دستگاه تاب استند :

این دستگاه نیز مانند دستگاه بانچر است ، با این تفاوت که آن برای تاب دادن به سیم با عایق جهت تولید کابل می باشد، در نتیجه سرعت سنج و کانتر برای این دستگاه نیاز است.

6-کلاف کن :

چون وظیفه این دستگاه بسته بندی سیم است ، متر نمودن دقیق سیم و کابل بسیار مهم و لازم است.

7-دستگاه استرندر :

مشخص نمودن طول تاب و اندازه گیری متراژ ت.لیدی در این دستگاه از ضروریات است ، به همین دلیل نصب کانتر و سرعت سنج روی این دستگاه بسیار مفید است.

منبع:کابل افشان،سیم افشان،سیم ارت،قیمت کابل برق،کابل برق،سیم و کابل،کابل برق سیمکو




:: بازدید از این مطلب : 687
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : پنج‌شنبه 09 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

در این مقاله، سعی دارم مطلبی رو بنویسم که مطمئن هستم کمتر جایی اون رو مطالعه کردید. سوالی که تا به حال خیلی از گردانندگان سایت‌ها با اون برخورد کردند. تأثیر تغییر قالب و طراحی سایت بر روی نتایج جستجو چیست؟ بله، سوالی مهم و حیاتی برای همه وبمسترها.

برای پاسخ به این سوال، ابتدا نوع تغییر رو باید بررسی کرد. به طور کلی دو نوع تغییر اساسی ممکن است هنگام تغییر تم و یا ظاهر سایت رخ دهد.

  • فقط ظاهر تغییر می‌کند و هیچ تغییری در لینک‌ها و فایل‌های سایت رخ نمی‌دهد.
  • همه چیز سایت تغییر می‌کند. ظاهر، آدرس تمامی فایل‌ها و آدرس تمامی صفحات و URLها

پس تا آلان انواع تغییرات رو فهمیدیم. همه شما مطمئناً آگاه هستید که تغییر نوع اول، نتایج جستجو رو دچار تغییر زیادی نمی کنه و بسته به رعایت استانداردهای سئو (SEO) نتایج ممکنه تغییراتی داشته باشه. در کل، رتبه بندی بر می گرده به تمام مقالات سئویی که در سایت ما و یا هزاران مقالات تکراری و غیر تکراری که در اینترنت مطالعه کردید.

اما برگردیم به بحث و مورد دوم که مورد اصلی ما هست رو بررسی کنیم. شرایطی رو تعریف می‌کنیم که قبلاً سایت داشتیم که توی 100 نتیجه صفحه اول بوده و الآن لینک تمامی اون 100 صفحه و حتی بیشتر از اون عوض شده و این به خاطر طراحی سایت جدید و یا تغییر CMS رخ داده.

اخیراً شرکت ما با چنین پروژه‌هایی روبرو شد و توانست بدون تغییرات خاصی در نتایج و حتی در مواردی با بهبود در نتایج و در همه موارد با تغییر لینک قدیم به جدید، سئو سایت رو ارتقا بده. در اینجا می‌خواهم نتیجه این مطالعات را برای استفاده سایر برنامه نویسان و علاقه مندان قرار دهم.

یکی از مشتریان، بدون در نظر گرفتن نکات موجود در این مقاله، CMS مورد استفاده خودش رو تغییر داده بود و به دنبال اون تمامی لینک‌ها تغییر پیدا کرده بود. نتایج گوگل بعد از گذشت سه روز به صورت نمودار زیر تغییر یافته  بود.

downgrade1

یک افت شدید در نتایج جستجوگر گوگل، کاهش بازدیدکنندگان، کاهش فروش و سود. یکی دیگر از مشتریان، ورودی گوگل خودش رو به صورت زیر اعلام کرد.

downgrade2

به طور عجیبی در دو بازه زمانی، دو افت شدید در نتایج رخ داده بود. اتفاقی که پس از این می‌افتد چیست؟ بسته به پاسخ دهی سایت به گوگل و سابقه سایت، نتایج با سرعت آرامی رفته رفته بر می‌گردند. اما این عمل ممکن است ماه‌ها زمان نیاز داشته باشد و حتی به رتبه اولیه هم نرسد. اما راه حل چیست؟

راه حل:

راه حل این مسئله در Redirect 301 به وسیله فایل .htaccess نهفته شده است. اون دسته از دوستانی که در مورد نحوه‌های انتقال اطلاعات کافی ندارند بدونند که انواع مختلفی از انتقال مسیر وجود دارد مانند دائمی و موقت. Redirect 301 و یا Permanent Redirect نوعی انتقال از یک URL به URL دیگر است، به نحوی که به انتقال شونده فهمانده شود که URL قدیم برای همیشه به URL جدید منتقل شده است. انواع گوناگونی از ریدایرکت و یا تغییر مسیر وجود دارد که من آلان نمی‌خواهم همه اونا رو باز کنم. وقتی گوگل به لینک قدیمی شما که به وسیله تغییر مسیر 301 به لینکی دیگر منتقل می‌شود (که در پایین به شما توضیح خواهم داد چگونه) برخورد می‌کند. علاوه بر اینکه کاربر به لینک جدید منتقل می‌شود، گوگل می‌فهمد که این لینک، به لینکی دیگر تبدیل شده که احتمالاً تغییراتی هم توی محتوای اون ایجاد شده (مثلاً طراحی سایتعوض شده یا مطالب بهبود پیدا کرده). پس گوگل از شما هم بسیار تشکر خواهد کرد که آدرس جدید رو بهش دادین و حتی ممکنه رتبه اون رو هم به بالاتر انتقال بده.

روی بد سکه اینه که برای تمامی لینک‌های سایتتون، باید یک خط کد ریدایرکت رو توی فایل .htaccess بنویسید که ممکنه روزها از شما زمان ببره. اما بالاخره هر کاری نتیجه‌ای داره و سایت شما نجات پیدا می کنه. اگر با برنامه نویسی آشنایی دارید، در صورت وجود الگوهای مشخص بین آدرس‌های قدیمی و جدید، می تونید به وسیله حلقه، در طی چند ثانیه، خروجی متنی از الگو بگیرید و همه اطلاعات رو به فایل .htaccess اضافه کنید.

اما…

نحوه ایجاد Redirect 301 برای فایل و فولدر فرق می کنه که در زیر می تونید ببینید.

RewriteEngine on
Redirect 301 /oldpage.html http://www.yoursite.com/newpage.html
Redirect 301 /oldpage2.html http://www.yoursite.com/folder/

ابزارهایی هم دوستان خارجی زحمت کشیدند و طراحی کردند که می تونید به وسیله اونا کدها رو با چند تا کلیک بدست بیارید و بهونه ها رو برای انجام کار به حداقل برسونید. در آخر هم اضافه کنم که برای بدست آوردن تمامی لینک‌های یک سایت (که حتماً براتون سوال پیش اومد که از کجا باید بدست آورد) رو با واردکردن عبارت site:www.example.com در گوگل بدست بیارید.

منبع : طراحی سایت ، طراحی وب سایت ، طراحی لوگو ، طراحی کاتالوگ ، ساخت لوگو ، سفارش طراحی لوگو ، طراحی آرم ، طراحی ارم




:: بازدید از این مطلب : 640
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : دوشنبه 06 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

 قوی‌ترین میدان‌های الکترومغناطیسی در دنیا به خطوط فشارقوی برق مربوط می‌شود به همین دلیل برای این تاسیسات و تجهیزات (پست‌ها و دکل‌های فشارقوی) قوانین خاص و حدود لازم تحت عنوان فاصله‌ها و حریم‌های بهداشتی تعریف شده است.

اما بنابر مشاهدات خبرنگاران همشهری در بسیاری از شهرهای ایران به دلایل مختلف این دکل‌ها در نزدیکی محیط زندگی شهروندان قرار گرفته‌اند. حال یا مردم در مناطق ممنوع ساخت‌وساز کرده‌اند و به این دکل‌ها نزدیک شده‌اند یا برعکس. اما به هر حال این دکل‌ها می‌توانند برای افراد مضر باشند. علاوه بر آن بسیاری از وسایل و تجهیزات الکترونیک و برقی مورد استفاده در محیط‌های زندگی مردم دارای پرتوهای مضر هستند. شاید به همین دلیل است که متخصصان پرتوشناسی، آشپزخانه را آلوده‌ترین محیط پرتوزا در هر خانه می‌دانند. در گفت‌وگو بامهندس علی گورانی کارشناس بهداشت پرتوهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به این موارد پرداخته‌ایم.

بدن ما در معرض چه نوع پرتوهایی است؟


پرتوها از بدو تولد با ما بوده‌اند و انسان به‌طور مداوم در معرض پرتو‌گیری است. عمده پرتوگیری بدن یعنی حدود 80تا 85درصد از منابع طبیعی است و حدود 15تا 20درصد مربوط به تاسیسات و ابزار ساخت انسان می‌شود. اصولا پرتوها به دو نوع یونیزان و غیریونیزان طبقه‌بندی می‌شوند، پرتوهای یونیزان دارای انرژی زیادی هستند مانند ایکس و گاما، این نوع پرتوها چنانچه از هوا بگذرند قادرند مولکول‌های هوا را تبدیل به یون کنند و درصورت برخورد به بدن باندهای شیمیایی بافت‌ها و نسوج را می‌شکنند. پرتوهای غیریونیزان از همین جنس هستند فقط میزان انرژی‌شان بسیار کمتر است و قادر به یونیزاسیون نیستند.

مهم‌ترین منابع تابشگر پرتوها چه هستند؟

منابع طبیعی پرتوگیری بدن داخلی و خارجی هستند. اصلی‌ترین منابع طبیعی پرتوهای خارج از بدن، ابتدا زمین و سپس خورشید و کیهان است. خانواده اورانیوم که زنجیره عناصر رادیواکتیو را تشکیل می‌دهند پرتوهای زمینی هستند. گاز رادون222 که یکی از عناصر این زنجیره است دومین عامل سرطان ریه بعد از سیگار محسوب می‌شود. (حدود 50تا 55درصد از پرتوگیری بدن از منابع طبیعی از این عنصر ناشی می‌شود). خورشید حجم بسیار زیادی از انرژی مانند ماورای بنفش را می‌تاباند. مواد غذایی و آب، منابع طبیعی دیگر داخل بدنی هستند که دارای مواد پرتوزا و در داخل بدن تابش دارند. تابش اشعه ماورای بنفش خورشید عامل سرطان پوست است که در آقایان نخستین سرطان شایع و در خانم‌ها دومین سرطان است همچنین پیر پوستی‌های زودرس در کشور زودرس که تبعات روانی، اجتماعی و اقتصادی دارد. همچنین 70درصد علت شیوع کاتاراکت یا آب‌مروارید تابش اشعه ماورای بنفش است که متأسفانه ما روی مدار آب‌مروارید قرار داریم چون برنامه‌ریزی درستی در این زمینه نداشته‌ایم.

پرتوهای ساتع شده از مصنوعات بشر از کجا ناشی می‌شود؟

در ابتدا اشاره شد که حدود 15تا 20درصد پرتوگیری از منابع مصنوعی و ساخت انسان صورت می‌گیرد، اصولا هر وسیله یا ابزار و تاسیساتی که با برق کار می‌کند دارای تابش است. هرجا الکترون در حرکت است دو میدان الکتریکی و مغناطیسی به‌وجود می‌آورد بنابراین هر وسیله برقی دارای انرژی است انرژی‌های الکترومغناطیس قابل دیدن و حس کردن نیستند ولی اطراف تمام وسایل برقی وجود دارند و چنانچه ما در این میدان‌ها قرار بگیریم(مانند قرار گرفتن در معرض آتش) بسته به‌شدت، قدرت (که در وسایل مختلف متفاوت است)و مدت زمان قرار گرفتن در این میدان‌ها، بدن پرتو‌گیری می‌کند. البته بدن توانایی این را دارد که تا حدی پرتوهای گرفته شده را تعدیل و زایل کند ولی زمانی که میزان پرتوگیری زیاد باشد می‌تواند به بدن آسیب برساند. بنابراین هرچه میزان انرژی این وسایل که بسته به میزان ولتاژ و آمپراژ آنها دارد بیشتر باشد میزان آسیب‌رسانی آنها بیشتر است. به همین دلیل گفته می‌شود پست‌ها و دکل‌ها و تجهیزات فشارقوی پرخطر هستند چون با ولتاژ بالایی کار می‌کنند. بنابراین قرار گرفتن در میدان هروسیله برقی از یک سشوار گرفته تا دکل‌های برق، خطوط فشارقوی، تاسیسات و تجهیزات انتقال برق می‌تواند برای بدن خطر ساز باشد.

درباره خطوط، تجهیزات و پست‌ها و دکل‌های فشار قوی توضیح دهید.

در دنیا بحثی وجود دارد به نام EMF یا بهداشت میدان‌های الکترومغناطیسی که به این مسئله می‌پردازد. قوی‌ترین این میدان‌ها به خطوط فشارقوی مربوط می‌شود. به همین دلیل برای این تاسیسات و تجهیزات (پست‌ها و دکل‌های فشار قوی) قوانین خاص، و حدود لازم تحت عنوان فاصله‌ها و حریم‌های بهداشتی تعریف شده که ضرورت دارد کسی از این فاصله‌ها به این تاسیسات نزدیک‌تر نشود. دونوع حریم درجه یک و دو داریم ولی حداقل حریم سه متر فاصله از این تجهیزات است.

چگونه پرتوگیری توسط بدن را کاهش دهیم؟

برای تشعشعات و پرتوها در کاربری‌های مختلف پزشکی، صنعتی و... سه اصل زمان، فاصله و حفاظ برای محافظت در برابر پرتوگیری داریم. هم آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و هم سازمان بهداشت جهانی بر این اصل تأکید دارند که ماهیت اصلی پرتوها و تأثیر مخرب و آسیب‌های احتمالی آنها بر بدن هنوز کامل شناخته نشده است. به همین دلیل به مردم توصیه می‌کنند تا جایی که امکان دارد احتیاط کنند و خود را در معرض پرتو قرار ندهند حتی استاندارد‌های وضع شده را هم معیار خود قرار ندهند چون اینها یک معیار قانونی هستند و به این مفهوم نیستند که تا این حد خود را در معرض قراردهند به‌عبارت دیگر تا جایی که می‌توانند از پرتوها دوری کنند و پرتوگیری خود را به حداقل برسانند که به آن آلارا می‌گویند. برای این منظور باید سه اصل اشاره شده را رعایت کنیم. از وسایل برقی بهینه استفاده کنیم. فاصله با آنها را رعایت کنیم و از حفاظ بهره بگیریم. مثلا حفاظ مناسب برای اتاق‌های عکسبرداری با اشعه ایکس، سرب و حفاظ مناسب برای‌ ام.آر.‌ای مس است، ما برای سایر انرژی‌ها هم می‌توانیم به همین صورت حفاظ ایجاد کنیم. ما حساسیت بیش از حد به امواج هم داریم که بسیاری از مبتلایان از آن بی‌خبرند. مسئله حفاظ در برابر پرتوها به حدی است که در بعضی کشورهای توسعه‌یافته برای خانم‌های باردار لباس‌های مخصوص و برای اتاق‌های آنها پرده‌های محافظ در برابر اشعه درست می‌کنند.

چگونه از حریم پست‌ها و تجهیزات فشارقوی آگاهی یابیم؟

کمترین حریم یا فاصله‌ای که از خطوط، پست و تاسیسات فشارقوی باید داشته باشیم سه متر است. اما بسته به ولتاژ مورد استفاده در آنها این فاصله بیشتر می‌شود. اما مردم اطلاع کافی از این حریم‌ها ندارند. مترو نیز دارای خط فشار قوی است که در ایستگاه‌های آن قابل دیدن است که تا یک فاصله‌ای میدان الکترومغناطیسی ایجاد می‌کند که حریمی برای آن مشخص نشده است. اگر میزان ولتاژ مشخص باشد تا حدودی حداقل فاصله را می‌توان سنجید ولی مهم‌تر از آن استفاده از سیستم‌های سنجش است که باید در کشور فعال شود. این انرژی‌ها قابل دیدن نیستند از نظر علمی گفته می‌شود اگر میزانی از پرتو به بدن بتابد که به حد مرگ برسد بدن به اندازه خوردن یک فنجان قهوه گرم می‌شود یعنی عملا ما چیزی را حس نمی‌کنیم. باید از آشکارساز‌ها و ابزار‌های سنجش پرتو در این زمینه استفاده کرد. همچنین باید اطلاع‌رسانی شود و دل‌نگرانی‌های مردم از سوی سازمان‌های مربوطه با رعایت قانون رفع شود. یکی از آلوده‌ترین مکان‌ها از نظر میزان پرتو، آشپزخانه است و مردم می‌بایست مبحث سنجش میزان این انرژی‌ها را جزئی از هزینه ضروری زندگی قرار دهند. خانه بعضی شهروندان به‌ویژه در شهرهای بزرگ نزدیک و حتی چسبیده به پست انتقال یا توزیع برق و دکل‌های فشار قوی است که حتی با رعایت حریم هم باید نکاتی را درنظر بگیرند چون به‌طور مداوم در معرض پرتوگیری قراردارند. بایستی این حریم دقیقا مشخص شود و مردم اطلاع کافی از این حریم‌ها داشته باشند.

مخاطرات و آسیب‌های بهداشتی این میدان‌های مغناطیسی ناشی از تجهیزات فشار قوی چیست؟

استرس، فشارهای عصبی، سردرد، کابوس‌های شبانه و در نهایت سرطان خون می‌تواند در اثر قرار گرفتن در این میدان‌ها گریبانگیر مردم شود.

فاصله‌ای که از این تجهیزات باید رعایت کرد چقدر است؟

حریم‌ها برای خطوط فشار قوی از سه متر برای 20کیلو ولت و تا 50متر برای 400کیلوولت در قانون درنظر گرفته شده و در آن مشخص شده که چه تاسیساتی اعم از ساختمانی، مسکونی، کشاورزی و حتی حفر چاه در اطراف آنها می‌توان ساخت و از آن بهره گرفت.

آیا قوانین مربوط به تجهیزات فشارقوی از سوی مسئولان مربوطه رعایت می‌شود و آیا مردم از این حریم‌ها اطلاع کافی دارند؟

هر پست یا تجهیزات فشار قوی یا اتاقک‌های توزیع برق دارای ولتاژ بالای خاصی هستند بنابراین باید حریم آنها محاسبه و برای آگاهی مردم روی پست‌ها نشان داده شود. متأسفانه هشدار روی این اتاقک‌ها خطر برق‌گرفتگی داده شده است ولی اطلاع‌رسانی برای فاصله حریم و ممانعت از قرار گرفتن در میدان‌های مغناطیسی آنها نمی‌شود. در شهرهای کوچک که دارای بافت ساده‌ای هستند این حریم‌ها بیشتر رعایت می‌شود درحالی‌که در شهرهای بزرگی همچون تهران با بافت پیچیده شهری و مسکونی قوانین مربوط به حریم‌ها به کرات زیر پا گذاشته می‌شود و حتی داخل حریم‌ها ساختمان‌سازی‌ می‌شود و زمین‌های اطراف آنها به فروش می‌رسد چون خیلی از افراد اطلاعی از عوارض قرارگرفتن در این میدان‌ها را نمی‌دانند. نزدیکی و قرارگرفتن مداوم در این میدان‌ها می‌تواند موجب خستگی، بی‌خوابی، افزایش استرس و حتی سرطان شود که نیازمند اطلاع‌رسانی دقیق از سوی وزارت نیرو و بهداشت برای خطرات ناشی از میدان‌های مغناطیسی حاصل از خطوط، پست‌ها و دکل‌های فشار قوی است.

منبع:کابل افشان ، سیم افشان ، سیم ارت ، قیمت کابل برق ، کابل برق ، سیم و کابل ، کابل و برق سیمکو




:: بازدید از این مطلب : 511
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : یکشنبه 05 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

آشنایی با انواع سیم و کابل ها، ساختمان و کاربرد آن ها:

سیم یک هادی الکتریسیته است که برای انتقال جریان الکتریکی از محلی به محل دیگر و ارتباط بین دستگاه های مختلف میباشد و به سه دسته سیم مفتولی یا سیم تک لا، سیم نیمه افشار و سیم افشان تقسیم میشود.

 1.       سیم های مفتولی: سیم مفتولی به صورت یک سیم مسی یک رشته میباشد که به سیم خشک نیز معروف بوده و جهت فرم کاری داخل تابلو های برق کاربرد دارد. هادی این نوع سیم ها از مس استاندارد شده با پوششی از مادره پی .وی.سی است ولتاز نامی سیم ، 750/450 ولت است و برای جریان های مختلف ، با سطح مقطع عای 1.5 تا 240 میلی متر مربع ساخته میشود.

 

2.       سیم های نیمه افشان:ساختمان این سیم مشابه یسم های مفتولی است ولتاژ نامی این سیم 750/450ولت است و زمینه های کاربرد روی آن مشابه سیم های مفتولی است. فقط درمواردی که نیاز به انعطاف بیشتر نسبت به سیم های مفتولی است، از این سیم استفاده میشود.

 

3.       سیم های افشان:سیم های افشان از تعداد زیادی رشته های نازک مسی تشکیل شده اند که به سیم نرم معروفند و در سیم کشی ساختمان کاربرد داند. ساختمان این نوع سیم مانند سیم های مفتولی و نیمه افشان است ولتاژ نامی آن 500/300با ولت است. قابلیت انعطاف این سیم نسبت به سیم های نیمه افشان بیشتر است.

 

ساختمان سیم ها: سیم ها از دو قسمت هادی و عایق تشکیل شده اند هادی سیم ها عموما مسی یا آلومینیومی است ولی  از مس به دلیل داشتن حجم کم و هدایت بهتر( نسبت به دیگر فلزات) بیشتر استفاده میشود. عایث سیم ها از موادی پلاستیکی است که آن را به صورت لایه ای روی هادی روکش میکنند

نکته: واحد اندازه گیری سیم بر حسب میلی متر مربع میباشد.

نکته:اندازه سیم های لاکی که در سیم پیچی موتور ها کاربرد دارند برحسب میلی متر مربع میباشد.

 

انواع سیم ها:

معمولا جنس هادی ها و عایق و نوع کاربرد کابل ها و سیم ها را به حروف مشخصی که درروی روکش خرجی آن ها نوشته میشوند نشان میدهند به طوری که هر حرف معنی خاص خود را دارد. در جدول زیر جهت اطلاع تعدادی از این حروف آمده است.

موارد مصرف

حروف مشخصه

سیم تک لا با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان

NYA

سیم افشان با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان

NYAF

سیم مخصوص با روکش پلاستیک برای سیم کشی ساختمان

NSYA

سیم مقاوم در مقابل رطوبت

NYM

سیم با روکش پلاستیک مخصوص برای روشنایی و لوازم خانگی

NYZ

سیم برای مصرف لوستر و چراغ ها

NYFA

سیم دو رشته ای برای مصرف روشنایی(دولا)

NYFAZ

سیم مکالمه و خبری

Y

سیم کواکسیال

T

 

در جدول هر یک از حروف مفهوم به خصوصی داند مثلا N علامت سیم مسی است که طیق استندارد VDE آلمان ساخته شده باشد. به معنی عایق پروتو دور (P.V.C) هر رشته است. S و Z علامت سیم های مخصوص ، F علامت سیم های نرم ،  برای سیم کشی داخل لوله ها و  M به مفهوم سیم های مقاوم در مقابل رطوبت است. در ادامه چند نوع از سیم ها که در سیم کشی مورد استفاده ی بیشتری دارند به همراه موارد استفاده و جداول مشخصات آن ها ، معرفی میشوند.

 1.       سیم (NYA) :

مورد مصرف : نصب بدون حرکت در محل های خشک و در داخل لوله ی پی وی سی و فولادی.

تذکر : استفاده ی این نوع سیم در زیر گچ مجاز نیست.

ساختمان: سیم مسی نرم با روکش پلاستیک به رنگ های سبز، زرد ، سیاه، آبی و قهوه ای است.

استفاده و جداول مشخصات آن ها ، معرفی میشوند.

 2.       سیم (NYAF) :

مورد مصرف : نصب بدون حرکت در محل های خشک و در داخل لوله ی پی وی سی یا فولاد.

تذکر : استفاده ی این نوع سیم در زیر گچ مجاز نیست.

ساختمان: رشته های نازک سیم مسی به هم تایبده شده یا روکش پلاستیک به رنگ های سبز، زرد ، سیاه، آبی و قهوه ای است.

 

3.       سیم (NYM) :

مورد مصرف: نصب ثابت در محل های خشک یا مرطوب یا زیر گچ بدون لوله یا روی مقره ( مثلا کولر)

ساختمان: سیم های مسی یک لایه با عایق پی وی سی ، که چند نمونه ی آن با هم در یک کلاف روکش پی وی سی شده است. رنگ کلاف سیاه یا خاکستری یا سفید و رنگ روکش سیم های داخل سیاه ، قهوه ای و آبی است.

4.       سیم (NYFA) :

مورد مصرف: نصب ثابت در داخل لوله ی پی وی سی و فولادی ( برای اشیای  قابل حمل استفاده نمیشود).

ساختمان: سیم های نازک مسی به هم تابیده با مواد پی وی سی عایق شده است و به رنگ های سبز و زرد ، سیاه، آبی، قهوه ای ،زرد ، سبز، بنفش و سفید وجود دارد.

5.       سیم (NYAFZ) :

مورد مصرف: نصب ثابت برای مصرف روشنایی(برای وسایل قابل حمل مجاز نیست).

ساختمان: سیم های نازک مسی پس از این که به هم تابیده شد، به طور موازی با هم عایق بندی میشوند این سیم به رنگ های سیاه، سفید و قهوه ای است.

6.       سیم (Y) :

مورد مصرف: نصب ثابت در داخل لوله ی پی وی سی و فولادی برای مصرف زنگ اخبار، تلفن و سایر دستگاه های علامت دهنده.

ساختمان: سیم هاروکش شده با مواد پی وی سی و دو یا سه و یا چهار رشته ی به هم تابیده و تک رشته اغلب تک رشته ها در رنگ های استاندارد و در کلاف های صدمتری در بازار موجود است.

7.       کابل کواکسیال:

 مورد مصرف: برای سیم های آنتن تلوزیون و رابط دستگاه های صوتی و تصویری.

ساختمان: یک کابل دو سیمه است که از یک رشته سیم داخلی(در مرکز کابل) یا عایق مخصوص (معمولا پی وی سی) و یک سیم خارجی (بافته شده برروی عایق سیم مرکزی) درست شده است. بدین ترتیب سیم داخل در مقابل پارازیت های خارجی محافظت میشود.

 

سیم داخلی به عنوان سیم اصلی و سیم خارجی معمولا به بدنه ی دستگاه مورد نظر وصل میشود.

 

تعریف کابل:

اصولا هر نوع هادی ، که بتواند جریان برق را از داخل خود عبور دهد و توسط موادی از محیط اطراف خود عایق شده باشد به طوری که ولتاژ روی سطح عایق نسبت به زمین برابر صفر و درروی سطح سیم نسبت به زمین دارای ولتاژ فازی باشد، ((کابل)) نامیده میشود.

 

ساختمان کابل ها:

ساختمان و اجزای تشکیل دهنده ی کابل های مخابراتی کاملا با کابل های مورد استفاده در صنعت برق فشار قوی و فشار ضعیف تفاوت داند اما به طور کلی کابل ها همواره از دو قسمت اصلی هادی و عایق تشکیل شده اند. تفاوت کابل ها ناشی از کاربرد آن هاست یعنی نوع کارشان موجب میشود که جنس، شکل، سطح مقطع و تعداد هادی ها و عایق ها با یکدیگر تفاوت داشته باشند این تفاوت ها موجب تقسیم بندی کابل ها میگردد.

 

هادی کابل ها:

هادی از سیم مسی تقریبا خالص و دارای انعطار قابل قبول و یا از آلومنیوم و یا آلیاژ های مخصوص ساخته میشود. سطح مقطع هادی ها ، با توجه به مقدار جریان عبوری و نوع کاربرد در اندازه های گوناگون و شکل های متفاوتی درست میشوند. هادی های کابل را از دیدگاه های مختلف میتوان تقسیم بندی نمود در این جا کابل ها را از نظر سطح مقطع هادی، تعداد رشته و هم چنین از نظر کاربرد به صورت زیر مورد بررسی قرار میدهیم.

1.       هادی ها از نظر تعداد رشته به دو شکل تک رشته (مفتولی) و چند رشته (افشان) وجود دارند.

(برای مشخص کردن هادی های تک رشته از حرف اختصاری (e) و کابل های چند رشته از حرف اختصاری (m) استفاده میشود

2.       هادی ها از نظر شکل سطح مقطع نیز به دو شکل گرد و مثلثی (سکتور) وجود دارند.برای مشخص کردن هادی های گرد از حرف اختصاری (r) و کابل های مثلثی از حرف اختصاری (s) استفاده میشود.

3.       کابل ها را از نظر کاربرد به دو دسته ی کابل های مسلح که برای تحمل ضربه ها، فشار ، نفوذ رطوبت و سایر عوامل دارای محافظ اند و دیگر کابل های غیر مسلح که فاقد محافظ اند تقسیم میکنند.

 

عایق کابل ها:

با توجه به اینکه کابل ها در زیر زمین و یا روی تجیزات فلزی نصب میشوند نباید هیچگونه اتصال الکتریکی بین هادی و زمین برقرار گردد به عبارت دیگر، باید ولتاژ روی بدنه ی عایق نسبت به زمین صفر باشد، برای عایق کردن کابل های الکتریکی ، بسته به نوع مصرف ولتژ روی هادی کابل، از مواد مختلفی به عنوان عایق استفاده میشود که مهمترین آن ها به شرح زیراند:

·         کاغذ های آغشته به روغن مخصوص.

·         مواد پلاستیکی.

·         مواد عایق از جنس پلی اتیلن، که به نام XLPE معروف است.

·         برای جلوگیری از اشتباه و در جهت تشخیص سیم های کابل از یکدیگر هایق سیم های هادی را در رنگ های مختلف انتخاب میکنند. در جدول زیر رنگ بندی و عایق سیم ها بر اساس استاندارد 0271 VDE آلمان و 607 موسسه استاندارد  تحقیقات صنعتی ایران(ISIRI 607) نشان داده شده است.

 

تعداد سیم های کابل

رنگ سیم های کابل بدون سیم محافظ (ارت)

رنگ سیم های کابل با سیم محافظ (ارت)

1 سیمه

سیاه

-

2 سیمه

سیاه-آبی

-

3 سیمه

سیاه-آبی-قهوه ای

سبز و زرد-آبی-قهوه ای

4 سیمه

سیاه-آبی-قهوه ای-سیاه

سبز و زرد-آبی-قهوه ای-سیاه

5 سیمه

سیاه-بی-قهوه ای-سیاه-سیاه

سبز و زرد-آبی-قهوه ای-سیاه-سیاه

6 سیمه و بالاتر

تمام سیم ها سیاه و روی همه ی آن ها شماره زده میشود

سبز و زرد-بقیه سیم ها سیاه و روی همه ی آن ها شماره زده میشود

 


منبع:کابل افشان ، سیم افشان ، سیم ارت ، قیمت کابل برق ، کابل برق ، سیم و کابل ، کابل و برق سیمکو 

 




:: بازدید از این مطلب : 538
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : شنبه 04 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

 

کابل ها بر اساس نوع کاربردی که دارند بسیار متنوع هستنند و به شکل های مختلفی در بازار یافت می شوند.ساختمان و اجزای تشکیل دهنده کابل های مخابراتی کاملا با کابل های مورد استفاده در صنعت برق فشار قوی و ضعیف تفاوت دارند؛اما به طور کلی کابل ها همواره از دو قسمت اصلی هادی و عایق تشکیل شده اند. تفاوت کابل ها ناشی از نوع کاربرد آنهاست،یعنی نوع کاربردشان موجب می شود که جنس،شکل،سطح مقطع و تعداد هادی ها و عایق ها با یکدیگر تفاوت داشته باشند.این تفاوتها موجب تقسیم بندی کابل ها می گردد. 
◄   هادی ها: هادی ها از سیم مسی تقریبا خالص و دارای انعتاف قابل قبول یا از آلومینیوم یا آلیاژهای مخصوص ساخته می شوند. سطح مقطع هادی ها با توجه به مقدار جریان عبوری و نوع کاربرد ،در اندازه های گوناگون و شکل های متفاوت ساخته می شوند. 
 

الف_دایره ای تک رشته با علامت اختصاری (re) و چند رشته با علامت اختصاری (rm). (شکل 2) 

ب_مثلثی (سه گوش)تک رشته ای با علامت اختصاری (se) و چند رشته ای با علامت اختصاری (sm). شکل3) 
◄   عایق ها: عایق سیم ها و غلافی که روی کابل قرار می گیرند،معمولا از جنس پلاستیک pvc (پلی ونیل کلراید)است.البته عایق های دیگری همچون کاغذ و برخی ترکیبات شیمیایی در بعضی کابل های مخصوص قرار می گیرند.این عایق ها باید بر اساس شرایط کاری و محیطی و نوع مصرفی که دارند،از استحکام مکانیکی و مشخصه های الکتریکی لازم برخوردار باشند. 
برای جلوگیری از اشتباه و جهت تشخیص سیم های کابل از یکدیگر ،عایق سیم های هادی را در رنگ های مختلف انتخاب می کنند. در پایین رنگبندی عایق سیم ها بر اساس استاندارد VDE0271 آلمان و607 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (ISIRI 607) مشخص شده. 
◄   غلاف کابل برق ها:
برای حفاظت کابل ها در برابر عوامل محیطی و ضربات مکانیکی آنها را به وسیله یک یا چند لایه (غلاف) از جنس فلز (مس،سرب و فولاد)،کاغذ و مواد پلاستیکی _به ویژه pvc _می پوشانند.کابل ها با توجه به لایه های خارجی آنها به انواع مختلفی تقسیم می شوند.(شکل4). 
◄   جریان مجاز:جریان مجاز عبوری از سیم و کابل ها به گونه ای تعین می شود که در هر نقطه ای از کابل،حرارت تولید شده در هادی های آن به خوبیبه محیط اطراف منتقل شود؛ به طوری که درجه حرارت عایق در سطح هادی سیم ها و کابل های پی.وی.سی. از 70 درجه سانتی گراد تجاوز نکند. 
جریان های مجاز عبوری داده شده برای کابل های برق وقتی در داخل خاک قرار می گیرند،بر مبنای قرار گرفتن کابل به روی بستری از ماسه نرم است که پس از خاک ریزی به روی کانال سطح ان آجر فرش شود. به علاوه،کابل در مسیر خود می تواند از داخل تعداد محدودی لوله،فولادی که طول هیچ یک از آنها بیشتر از 6 متر باشد عبور کند. 
جریان مجاز کابل هایی که در هوای آزاد قرار دارند،بر اساس ضریب بار 1 و در هوای با درجه حرارت 30 درجه سانتی گراد است. جریان مجاز کابل هنگامی که کاملا در داخل آب قرار گرفته باشد 15/1 برابر جریان در کابل قرار گرفته در خاک است. اما باید توجه داشت که وقتی قسمتی از کابل در خاک یا هوای آزاد باشد،این قسمت ها تعیین کننده جریان عبوری از کابل هستنند. 
◄   افت ولتاژ در کابل برق:در شبکه های پخش الکتریکی اندازه سطح مقطع کابل تنها بر اساس جریان مجاز عبوری از آن انتخاب نمی شود؛بلکه طول کابل که متناسب با افت ولتاژ است نیز عامل تعین کننده ای به شمار می اید. 
◄   شرایط نصب و قرار دادن کابل برق:کابل های با غلاف و عایق پلاستیکی را نباید هیچ گاه در درجه حرارت زیر 5- درجه سانتی گراد نصب و کابل کشی کرد.در صورت اجبار،قرقره،کابل باید چند روز قبل از نصب در محیط گرمی(حدود20درجه سانتی گراد) انبار شود. در هنگام کابل کشی شعاع خمش کابل های پلاستیکی نباید از 15 برابر قطر خارجی کال کوچکتر باشد. 
اما در انتهای کابل می توان شعاع خمش را در موارد خاص با رعایت اصول فنی تا نصف مورد فوق کاهش داد. هنگامی که کشیدن کابل توسط دستگاه های مخصوص انجام می گیرد باید مواظب بود که نیروی کششی وارده به کابل از مقادیر مجاز بیشتر نشود. 
اگر کابل در خاک دفن شود باید گودالی به عمق 70 سانتی متر حفر کرد و کابل ها را در این گودال در خاک نرم(الک شده) به ارتفاع 20 سانتی متر قرار داد و روی آن آجر و بر روی آجر خاک معمولی ریخت.این عمل سبب می شود که از فشار طبقات خاک بر روی کابل و تعقیر شکل آن جلو گیری به عمل اید و همچنین در موقع کندن زمین با بیل و کلنگ صدمه ای به کابل وارد نیاید.(شکل5) 
◄   سیم های برق با هادی مسی:
 

      +   سیم های مفتولی نوع(NYA):

هادی این نوع سیم ها از مس نرم شده با پوششی از ماده پی.وی.سی در رنگ های مختلف ،متنند،سیاه،قرمز،زرد،سبزو... تشکیل شده است. ولتاژ اسمی سیم750/450 ولت است و برای جریان های مختلف با سطح مقطع های 5/1 تا240 میلی متر مربع ساخته می شود. کاربرد سیم NYA :برای مصرف در تابلو های برق و تاسیساتی که به طور ثابت نصب می شوند در نقاطی خشک در داخل لوله ،روی دیوار ،داخل دیوار و خارج از آن با استفاده از مقره به کار میرود.استفاده از این سیم در داخل دیوار به طور مستقیم مجاز نیست.(شکل6) 

      
+   سیم نیمه افشان(NYAB):

ساختمان این سیم مثل کابل NYA است. ولتاژ اسمی این نیز  450/750 ولت است و کاربرد آن: برای مصرف در تاسیساتی که به طور ثابت نصب می شوند در نقاطی خشک در داخل لوله ،روی دیوار،داخل دیوار و خارج از آن با استفاده از مقره به کار می رود. استفاده از این سیم به طور مستقیم در داخل دیوار مجاز نیست.این سیم نسبت به نوع NYA نرمش بیشتری دارد.(شکل 7) 

      
+   سیم افشان (قابل انعطاف) (NYAF) :

ساختمان این نوع سیم مانند سیم های نوع NYA و NYAB می باشد و ولتاژ اسمی آن 500/300 ولت است. کاربرد سیم:برای مصرف در تاسیساتی که به طور ثابت می شوند در نقاطی خشک در داخل لوله ،روی دیوار،داخل دیوار و خارج از آن با استفاده از مقره به کار می رود.استفاده از این سیم به طور مستقیم ر داخل دیوار مجاز نیست.(شکل 8 ) 
◄   کابل ها

      
+   کابل افشان قابل انعطاف نوع (NYMHY) کاربرد: جهت مصرف در نقاطی خشک و نمناک هنگامی که نرمش بیشتر و خواص متوسط مکانیکی مورد نیاز می باشد.در منازل و ادارات نیز برای اتصال وسایل برقی متحرک (حتی گرمازا) به برق مورد استفاده قرار می گیرد.کاربرد این کابل در فضای باز مجاز نیست. 
ساختمان این کابل از هادی نرم شده که به وسیله ماده پی.وی.سی.عایق می شود،تشکیل شده است.سیم های به هم تابیده شده (اندازه 75/0*2 میلی متر مربع به صورت موازی) در داخل غلاف کابل به رنگ سفید یا مشکی قرار می گیرند. (شکل 9) 

      
+   کابل های زمینی (NYY) :

این نوع کابل های برق برای کابل کشی در زیر زمین ،در آّب،در کانال و محل هایی که امکان ضربه مکانیکی نباشد با ولتاژ اسمی 1000/600 ولت مورد استفاده قرار می گیرد. ساختمان این نوع کابل ها از رشته های هادی مسی نرم شده که به وسیله پی.وی.سی. عایق و غلاف میشوند،تشکیل شده است.مقطع هادی این نوع کابل ها گرد یا سه گوش است. سیم های عایق شده پس از تابیدن برای گرد شدن مقطع در داخل ماده پر کننده قرار می گیرند. به دور کابل های دارای هادی سه گوش ،نوار پلاستیکی پیچیده می شود. (شکل 10) 
و برای اتصال تمام کابل ها باید از کابلشو و کفشک استفاده شود

منبع:کابل افشان ، سیم افشان ، سیم ارت ، قیمت کابل برق ، کابل برق ، سیم و کابل ، کابل و برق سیمکو




:: بازدید از این مطلب : 678
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : شنبه 04 بهمن 1393 | نظرات (0)
نوشته شده توسط : پویا عماد

‏ یکی از اصلی ترین وسایل در صنعت برق هدایت این انرژی توسط سیم و کابل هاست .نقش کابل ها بسیار پر اهمیت است که می بایست اصول اولیه در انتخاب و نصب و کاربرد و شرایط نگهداری از آن را به درستی اجرا نمود تا موجبات خسران در این سیستم نگردد. در این مبحث به کابلهای مورد استفاده در پست های برق فوق توزیع و انتقال می پردازیم . كابلهاي بكار رفته در پست‌هاي فشار قوي از لحاظ كاربرد و سطح ولتاژ به سه دسته كابلهاي فشار متوسط ، فشار ضعيف و كابلهاي فرمان سیستم های حفاظتی تقسيم‌بندي مي‌شوند. در انتخاب کابل ها دانستن خصوصیاتی همچون مواد عايقي ، جنس و تعداد هاديها، سطح مقطع هاديها، جنس غلاف و زره داراي اهمیت مي‌باشد . انتخاب صحیح کابل و نصب آن اهمیت دارد . انتخاب بدون رعایت اصول و استاندارد ها باعث تلفات بیش از اندازه در کابل و یا از بین رفتن خود کابل میشود . لذا با شناخت اصول و استانداردهای تعریف شده برای کابل ها سعی می کنیم بهره وری در این سیستم را به بیشینه برسانیم : كابل‌ در حقيقت نوعي هادي است كه داراي پوشش عايقي مي‌باشد. ساختمان كابل از بخشهاي مختلفي تشكيل شده ...

منبع:کابل افشان،سیم افشان،سیم ارت،قیمت کابل برق،کابل برق،سیم و کابل،کابل و برق سیمکو

 

 




:: بازدید از این مطلب : 493
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : پنج‌شنبه 02 بهمن 1393 | نظرات (0)

💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران